Γράφει ο Φραντσέσκο Ουζνόβα
Ύστερα από την πτώση του καθεστώτος του Bashar Al-Assad τον Δεκέμβρη του 2024, ένα σημαντικό ζήτημα που προέκυψε, ήταν αυτό των Κούρδων, τουτέστιν, το μέλλον του de facto κρατιδίου τους στην βορειοανατολική Συρία, γνωστό και ως Rojava (Kaya, 2024). Το κίνημα των Κούρδων της Συρίας υπήρξε κατά βάση αποσχιστικό, αν όχι υπό όρους δημιουργίας κράτους, τουλάχιστον δημιουργίας αυτόνομου κρατιδίου στα πλαίσια μιας ομοσπονδιακής Συρίας. Η δημιουργία ενός de facto αυτόνομου κρατιδίου στην ουσία επετεύχθη μετά την έναρξη των ενόπλων συγκρούσεων στις βόρειες επαρχίες της Συρίας το καλοκαίρι του 2012, όπου κουρδικά στρατεύματα ανταρτών κατέλαβαν αρκετές πόλεις όπως το Κομπάνε, δημιουργώντας δικές τους δομές και θεσμούς αμεσο-δημοκρατικού χαρακτήρα (Allsop & Wilgenburg, 2019, σ. 89-153). Παρά ταύτα, τις πρώτες μέρες του 2026, ο συριακός στρατός με τη βοήθεια της Τουρκίας, κατάφερε να κερδίσει τις δυνάμεις των Κούρδων με μεγάλη ταχύτητα, αναγκάζοντας την κουρδική ηγεσία να υπογράψει ένα σύμφωνο ένταξης στον συριακό κρατικό μηχανισμό, θέτοντας έτσι τέλος στο δεκαπενταετές αποσχιστικό πείραμα των Κούρδων (Ghitis, 2026). Αναδύονται έτσι ερωτήματα σχετικά με το πώς και το γιατί μια τέτοια δύναμη στη χώρα, όπως η Rojava, ηττήθηκε τόσο γρήγορα, ερωτήματα που η παρούσα ανάλυση θα επιχειρήσει να απαντήσει.
Ξεκινώντας, πρέπει να γίνει μια ιστορική επισκόπηση της επιρροής της Τουρκίας στη χώρα, και συγκεκριμένα σχετικά με τις σχέσεις της και με τη Rojava αλλά και με τα τοπικά στρατεύματα των αντικαθεστωτικών ανταρτών. Μέχρι και το 2015, η τουρκική κυβέρνηση προσπάθησε να έρθει σε συνεννόηση με τους Κούρδους αντάρτες της Τουρκίας, προτείνοντας τους να ενσωματωθούν σε οργανώσεις που η ίδια υποστήριζε. Η Τουρκία μάλιστα, ως δείγμα καλής θέλησης, επέτρεψε σε Κούρδους μαχητές της Peshmerga απο το Ιράκ, να ενισχύσουν τους Κούρδους της Συρίας κατα την μάχη του Κομπάνε. Οι απόπειρες συνεννόησης όμως βασίζονταν κυρίως στις αντίστοιχες προσπάθειες συνεννόησης την τουρκικής κυβέρνησης με τους αντίστοιχους Κούρδους αντάρτες της Τουρκίας υπο το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (εφεξής PKK), το οποίο μαχόταν για ανεξαρτησία για δεκαετίες. Αμέσως μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων Τουρκίας-PKK το 2015, κατέρρευσαν και οι αντίστοιχες διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Rojava. Από εκεί και ύστερα, η τουρκική κυβέρνηση άρχιζε να πιέζει τις βόρειες αντάρτικες οργανώσεις να αντιταχθούν στους Κούρδους, αναλαμβάνοντας η ίδια να υποστηρίξει στρατιωτικές επιχειρήσεις στέλνοντας τον τουρκικό στρατό σε κοινές επιχειρήσεις με τους αντάρτες εναντίον των τελευταίων (Allsop & Wilgenburg, 2019, σ. 174-179).
Σχετικά με τις αντάρτικες δυνάμεις, το 2012, το τουρκικό κοινοβούλιο στην ουσία ενέκρινε την υλική, πολιτική, και στρατιωτική υποστήριξη διαφόρων αντικυβερνητικών δυνάμεων στη Συρία (Ilgit & Davis, 2013). Από εκεί και μέχρι το 2017, η τουρκική ηγεσία οργάνωσε τις διάφορες ομάδες του Βορρά σε μία και μόνο δύναμη, τον “Συριακό Εθνικό Στρατό” (εφεξής SNA) (Haid, 2018), ο οποίος αποτελούσε τον κύριο σύμμαχο της Τουρκίας στη χώρα μέχρι και την πτώση του καθεστώτος Assad ενώ ύστερα ανέλαβε την εξουσία η οργάνωση Hayat Tahrir Al Sham (εφεξής HTS) του Ahmed Al-Sharaa. Αν και η Τουρκία επανειλημμένα αρνείται την οποιαδήποτε σχέση με την HTS, κυρίως λόγω της σχέσης της τελευταίας με την Al-Qaeda, πληθώρα στοιχείων δείχνουν το αντίθετο, με την Τουρκία να φαίνεται να έπαιξε σημαντικό ρόλο στην τελική επιχείρηση ενάντια στις δυνάμεις του Assad τον Δεκέμβρη του 2024 (Ciddy & Epley, 2025). Έτσι, γίνεται κατανοητό, ότι η Τουρκία, εκτός από τα δικά της στρατεύματα στη Συρία, έχει στενές σχέσεις με δύο οργανώσεις οι οποίες από τη μεριά τους έχουν σημαντική επιρροή στη χώρα. Απο τη μία με τον SNA, ο οποίος αποτελεί και την κύρια βάση επιρροής της Τουρκίας στη Συρία, και απο την άλλη με την HTS. Πιο συγκεκριμένα σχετικά με την τελευταία, αν και η τουρκική κυβέρνηση ασκεί επιρροή στην ηγεσία της HTS, οι ηγεσίες των δύο δυνάμεων συχνά βρίσκονται σε συγκρούση (Bilgiç, 2024).
Παρόλα αυτά, ένας άλλος σημαντικός διεθνής παίκτης στη Συρία είναι και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (εφεξής ΗΠΑ), οι οποίες αποτελούσαν τον κύριο υποστηρικτή της Rojava διεθνώς, αν και κράτησαν από την αρχή επιφυλακτική στάση στα κουρδικά σχέδια περί ανεξαρτησίας ή ακόμα και αυτονομισμού. Ξεκινώντας από το 2014, κατά τη μάχη του Kobane (Walker, 2014), οι ΗΠΑ βρήκαν στους Κούρδους τους κύριους συμμάχους τους εναντίον του Ισλαμικού Κράτους (εφεξής ISIS). Μετά το 2015, οι διάφορες κουρδικές δυνάμεις οργανώθηκαν, υπό την υποστήριξη των ΗΠΑ, σε έναν μόνο στρατό, αυτόν των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (εφεξής SDF), οι οποίες αντικατέστησαν σταδιακά τις δυνάμεις του ISIS που προηγουμένως είχαν καταλάβει τις περιοχές βόρεια και ανατολικά του Ευφράτη. Αν και οι ΗΠΑ υποστήριξαν το SDF, χρηματικά (Detsch, 2018), αλλά και στρατιωτικά, καθώς έστειλαν στρατό στις περιοχές οπού η Rojava συνορεύει με τις δυνάμεις της Τουρκίας για να αποτρέψουν τουρκικές επιθέσεις (Babb, 2017), αρνήθηκαν κατηγορηματικά από τότε να υποστηρίξουν τα αποσχιστικά σχέδια των Κούρδων μετά το τέλος του πολέμου, ακόμα και με τη μορφή μιας ομοσπονδίας οπού οι Κούρδοι θα είχαν κάποια μορφή ομόσπονδου κρατιδίου (Hurriyet, 2016).
Μια άλλη δύναμη που υποστήριξε τη Rojava και στρατιωτικά, καθώς τοποθέτησε αξιωματικούς στις περιοχές της Rojava (RFI, 2016), αλλά και πολιτικά, με την έννοια ότι έβλεπε φιλικά τα αποσχιστικά σχέδια των Κούρδων, είναι η Γαλλία (Al-Estiklal, 2023). Το γεγονός ότι η Γαλλία βρίσκεται σε γεωπολιτική σύγκρουση με την Τουρκία στη Μέση Ανατολή σίγουρα αποτελεί παράγοντα που κάνει τη γαλλική κυβέρνηση αυτόματα φιλική προς τους Κούρδους ανεξαρτήτως της ύπαρξης ή όχι του Assad (Ουζνόβα, 2026). Παρόλα αυτά, μετά την άνοδο του HTS στην εξουσία, και μετά την ισχυροποίηση της τουρκικής θέσης, η Γαλλία αναγκάστηκε να υποχωρήσει στη βοήθεια της προς τους Κούρδους στην πράξη, καθώς απομονώθηκε στη Συρία από τις ΗΠΑ, την Τουρκία, και την ίδια τη συριακή κυβέρνηση (Gastineau, 2026). Όχι μόνο αυτό, αλλα και η ίδια η Γαλλία, μετά τη στρατιωτική ήττα των Κούρδων, άλλαξε πλήρως τη θέση της, υποστηρίζοντας πλέον την ένταξη των Κούρδων δίχως να ζητάει στο όνομά τους μια ομοσπονδία όπως στο παρελθόν, κάτι που για αρκετούς αναλυτές ισοδυναμεί με “προδοσία” του γεωπολιτικού συμφέροντος της Γαλλίας, αλλά και με ιδεολογική προδοσία εναντίον των “συμμάχων” της τελευταίας (Balanche, 2026).
Γίνεται κατανοητό έτσι, ότι η Rojava αν και υπήρξε ο κύριος σύμμαχος της Δύσης στη χώρα, έχασε την γεωπολιτική της σημασία αμέσως μετά την στρατιωτική ήττα του ISIS το 2017 κατα τη μάχη της Raqqa, η οποία αποτελούσε και πρωτεύουσά του (Tomlinson, 2017). Αυτό γίνεται φανερό και από το ότι επιτράπηκε εν τέλει στην Τουρκία και στον SNA να προχωρήσουν στην κατάκτηση εδάφους από τη Rojava αμέσως μετά, ενώ προηγουμένως η Τουρκία και οι ΗΠΑ είχαν έρθει σε σύγκρουση σχετικά με αυτό το ζήτημα, με τις τελευταίες να μπλοκάρουν την όποια τουρκική προσπάθεια να καταλάβει μεγάλες πόλεις όπως το Manbij (Ayasun, 2017). Ενδεικτικά, το 2018 οι ΗΠΑ επέτρεψαν στην Τουρκία και τον SNA να καταλάβει το Afrin, περιοχή στα δυτικά της Rojava, με πρόσχημα ότι δεν υπάρχουν στρατιωτικοί των ΗΠΑ στην επαρχία (Al Jazeera, 2018). Έναν χρόνο αργότερα τους επιτράπηκε να καταλάβουν τις βόρειες περιοχές του Tel Abyad και Al Bab, οπού οι δυνάμεις των ΗΠΑ υποχώρησαν ολοκληρωτικά από την περιοχή στην ουσία παραμένοντας ουδέτερες στη σύγκρουση των δύο συμμάχων της, δηλαδή της Τουρκίας από τη μία και του SDF απο την άλλη (Alwaght, 2019). Τέλος, κατά την περίοδο που ο HTS βρίσκεται στην τελική επιχείρηση ενάντια στον Assad, τον Δεκέμβρη του 2024, η Τουρκία με τον SNA εξαπολύουν άλλη μια στρατιωτική επιχείρηση, καταλαμβάνοντας κάθε επαρχία της Rojava δυτικά του Ευφράτη (Huseynova, 2025).
Τον Μάρτιο του 2025, και καθώς η ηγεσία της Rojava και στρατιωτικά και πολιτικά βρισκόταν σε δυσμενέστερη θέση από αυτήν την κυβέρνησης του HTS, προχώρησε σε μια σύμβαση με την κυβέρνηση όπου δεσμεύτηκε να ενσωματωθούν οι δομές του κρατιδίου τους στο συριακό κράτος, δίχως να γίνεται μνεία για οποιαδήποτε ομοσπονδιοποίηση της Συρίας, κερδίζοντας όμως την επίσημη αναγνώριση της κουρδικής γλώσσας και επιπλέον μειονοτικά δικαιώματα (Al-Tamimi, 2025). Παρόλα αυτά, ένα από τα κύρια ζητήματα που απασχολούσαν την Τουρκία στην περίοδο αυτή, τουτέστιν η οργανωτική δομή του SDF και τον τρόπο με τον οποίο ο τελευταίος θα ενσωματωνόταν στον συριακό στρατό (μεμονωμένα ή ως ειδικο στράτευμα), δεν λύθηκε. Το θέμα αυτό ενδιέφερε την Τουρκία, καθώς ο τρόπος ενσωμάτωσης θα έκρινε το αν ο SDF θα επιβίωνε με την μορφή ειδικού στρατεύματος, ή θα αποδιοργανώταν πλήρως ως συνεκτικό στράτευμα (Sharawi, 2025). Μετά από μήνες κοινωνικής, πολιτικής, και στρατιωτικής έντασης, η κυβέρνηση εξαπέλυσε την τελευταία επίθεση τον Ιανουάριο του 2026, όπου και τέθηκε πρακτικά τέλος στο κουρδικό κρατίδιο, καθώς πάνω από 80% των επαρχιών του πέρασε στα χέρια του κρατικού στρατού (Billion, 2026). Στις 18 Ιανουαρίου, ανακοινώθηκε νέα σύμβαση μεταξύ κυβέρνησης και SDF, όπου λύθηκε το θέμα της στρατιωτικής ένταξης (Syrian Arab News Agency, 2026).
Συγκεκριμένα, αποφασίστηκαν τα εξής σημαντικά: Πρώτον, το ότι ο SDF θα ενσωματωθεί στον συριακό στρατό σε ατομική βάση, δηλαδή από στρατιώτη σε στρατιώτη, στην ουσία θέτοντας τέλος στην οργανωτική του δομή, πράγμα που απασχολούσε ιδιαίτερα την Τουρκία. Δεύτερον, οι Κούρδοι υποχώρησαν ως προς το αίτημα για αυτονομία, καθώς καμία μνεία δεν γίνεται για κάτι τέτοιο. Αντίθετα, οι Κούρδοι κερδίζουν δικαιώματα ατομικά, και όχι κοινοτικά, δηλαδή δεν τους αναγνωρίζεται κάποιο ιδιαίτερο εδαφικό δικαίωμα, παρά μόνο αναγνωρίζονται Κούρδοι ως άτομα με δικαιώματα στη γλώσσα, τον αυτοπροσδιορισμό κτλ. Τρίτον, τίθεται τέλος και επίσημα σε κάθε σχέση των Κούρδων της Συρίας και αυτών της Τουρκίας, καθώς οι ηγέτες του SDF δεσμεύονται να σταματήσουν να υποθάλπουν μέλη του PKK, πράγμα που επίσης υπήρξε θέμα που απασχολούσε την Τουρκία. Τέταρτον, η νέα συριακή κυβέρνηση αναγνωρίζεται ως ο επίσημος φορέας στη διεθνή πάλη εναντίον του ISIS, σε συνεργασία με τις ΗΠΑ (Syrian Arab News Agency, 2026).
Εν κατακλείδι, το κουρδικό αποσχιστικό κίνημα στη Συρία πέρασε από τρεις κύριες φάσεις. Αυτή της ανόδου, κατα την οποία η απόσχιση ήταν ένα σοβαρό ενδεχόμενο. Τη φάση αυτή πέρασε το κίνημα κατα τα πρώτα χρόνια του πολέμου. Αυτή της απομόνωσης από τους διεθνείς του συμμάχους, πράγμα το οποίο συνέπεσε με την ισχυροποίηση της Τουρκίας στη χώρα και είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξει η στρατηγική του κινήματος από ανοιχτό αποσχιστικό σε ομοσπονδιακό, κατα την ύστερη φάση του πολέμου. Και τέλος, ο θάνατος του κινήματος, καθώς η ηγεσία των Κούρδων δέχεται να ενσωματωθεί ατομικώς και όχι κοινοτικώς στη νέα αυτή εποχή της Συρίας, φάση που συμπίπτει και με το έμπρακτο τέλος του πολέμου. Τρία ερωτήματα αναδύονται με το τέλος της παρούσας ανάλυσης. Γιατί φαίνεται πως μόνο η Τουρκία, από όλες τις διεθνείς δυνάμεις που πήραν μέρος στον πόλεμο, κατέληξε ενισχυμένη, γιατί οι ΗΠΑ άφησαν σχεδόν αβοήθητο έναν σημαντικό σύμμαχό τους στην περιοχή, για χάρη ενός συμμάχου, τον οποίο μέχρι πέρυσι είχαν επικηρυγμένο με ποσό αξίας 10 εκατομμυρίων δολαρίων (Bateman, 2024), και τέλος, το αν επιτέλους θα επιτευχθεί η ειρήνη σε μια χώρα που πέρασε 15 χρόνια εμφυλίου πολέμου στη βάση στρατιωτικών επιχειρήσεων έναντι δημοκρατικών διαδικασιών.
Βιβλιογραφία/Πηγές:
Βιβλία:
Allsop, H., Wilgenburg, W. V. (2019). The Kurds of Northern Syria, Governorance, Diversity, and Conflicts. Εκδόσεις Bloomsbury Publishing.
Πρωτογενείς πηγές:
Al-Tamimi, A., J. (2025). The SDF-Syrian Agreement: Translation and Overview. Middle East Forum. Διαθέσιμο σε: https://www.meforum.org/mef-online/the-sdf-syrian-agreement-translation-and-overview
Syrian Arab News Agency. (2026). Terms of Ceasefire and Integration Agreement Between Syria and SDF. SANA. Διαθέσιμο σε: https://sana.sy/en/syria/2291194/
Ειδησεογραφικές πηγές:
Ουζνόβα, Φ. (2026). Η Γεωπολιτική Σύγκρουση της Γαλλίας και της Τουρκίας και η Θέση της Ελλάδας. Όμιλος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων. Διαθέσιμο σε: https://odeth.eu/%ce%b7-%ce%b3%ce%b5%cf%89%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%cf%83%cf%8d%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%b7-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%bb%ce%af%ce%b1%cf%82-%ce%bc/
Al-Estiklal. (2023). Mutual Interests: What Lies Behind France’s Escalating Support for Syrian Kurdish Separatists?. Al-Estiklal Newspaper. Διαθέσιμο σε: https://www.alestiklal.net/en/article/mutual-interests-what-lies-behind-frances-escalating-support-for-syrian-kurdish-separatists
Al Jazeera (2018). US Military: No ‘support’ for Kurdish YPG in Afrin. Al Jazeera. Διαθέσιμο σε: https://www.aljazeera.com/news/2018/1/16/us-military-no-support-for-kurdish-ypg-in-afrin
Alwaght (2019). US Forces Completely withdrawn from Syria’s Aleppo, Raqqa. Alwaght. Διαθέσιμο σε: http://alwaght.net/en/News/165233/AboutUs
Ayasun, A. (2017). In Syria, Turkey and US Plunging Into Deep Crisis Over Manbij. The Globe Post. Διαθέσιμο σε: https://theglobepost.com/2017/03/03/in-syria-turkey-and-us-plunging-into-deep-crisis-over-manbij/
Babb, C. (2017). US Troops in Manbij to ‘Deter’ Skirmishes Between Turks, Kurds. Voanews. Διαθέσιμο σε: https://www.voanews.com/a/us-troops-in-manbij-to-deter-skirmishes-between-turks-kurds/3752065.html
Balanche, F. (2026). Les Kurdes syriens abandonnés. Conflits Revue De Géopolitique. Διαθέσιμο σε: https://www.revueconflits.com/les-kurdes-syriens-abandonnes/
Bateman, T. (2024). US scraps $10m bounty for arrest of Syria’s new leader Sharaa. BBC. Διαθέσιμο σε: https://www.bbc.com/news/articles/c07gv3j818ko
Bilgiç, T. U. (2024). Why is Turkey’s Erdogan not ecstatic?. Center for European Policy Analysis. Διαθέσιμο σε: https://cepa.org/article/why-is-turkeys-erdogan-not-ecstatic/
Billion, D. (2026). Major Defeat for the Kurdish National Movement in Syria. French Institute for International and Strategic Affairs. Διαθέσιμο σε: https://www.iris-france.org/en/major-defeat-for-the-kurdish-national-movement-in-syria/
Ciddy, S., Epley, S. (2025). Turkey and HTS: A New Era of Extremism in Syria?. Foundation for Defence of Democracies. Διαθέσιμο σε: https://www.fdd.org/analysis/op_eds/2025/01/15/turkey-and-hts-a-new-era-of-extremism-in-syria/
Detsch, J. (2018). Pentagon budget retains same troop levels in Iraq, Syria. Al Monitor. Διαθέσιμο σε: http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/02/pentagon-budget-troop-levels-iraq-syria.html#ixzz57273J4ei
Gastineau, P. (2026). Paris sidelined after Washington’s reversal on Syria. Intelligence Online. Διαθέσιμο σε: https://www.intelligenceonline.com/middle-east-and-africa/2026/01/22/paris-sidelined-after-washington-s-reversal-on-syria,110607863-art
Ghitis, F. (2026). Syria’s Kurds are now at the mercy of Damascus. World Politics Review. Διαθέσιμο σε: https://www.worldpoliticsreview.com/syria-turkey-kurds-sharaa-erdogan/
Haid, H. (2018). Turkey’s Gradual Efforts to Professionalize Syrian Allies. Carnegie Endowment for International Peace. Διαθέσιμο σε: https://carnegieendowment.org/sada/2018/11/turkeys-gradual-efforts-to-professionalize-syrian-allies?lang=en
Hurriyet. (2016). Pentagon chief praises Kurdish fighters in Syria. Hurriyet Daily News. Διαθέσιμο σε: https://www.hurriyetdailynews.com/pentagon-chief-praises-kurdish-fighters-in-syria-96609
Huseynova, N. (2025). Syrian National Army’s Victory in Manbij sparks panic among PKK/YPG forces. Caliber. Διαθέσιμο σε: https://caliber.az/en/post/syrian-national-army-s-victory-in-manbij-sparks-panic-among-pkk-ypg-forces
Ilgit, A., Davis, R. (2013). The Many Roles of Turkey in the Syrian Crisis. Middle East Research and Information Project. Διαθέσιμο σε: https://reliefweb.int/report/turkey/many-roles-turkey-syrian-crisis
Kaya, Z. (2024). Assad’s demise has been widely celebrated – but it spells an uncertain future for Syria’s Kurds. TheGuardian. Διαθέσιμο σε: https://www.theguardian.com/commentisfree/2024/dec/23/assad-syria-kurds-future-hayat-tahrir-al-sham
RFI. (2016). France Admits Special Forces are Advising Syrian Rebels. RFI. Διαθέσιμο σε: https://www.rfi.fr/en/france/20160609-france-admits-special-forces-are-advising-syrian-rebels
Sharawi, A. (2025). Stalled Syria-SDF Deal Risks Sparking Wider Conflict. Foundation for Defence of Democracies. Διαθέσιμο σε: https://www.fdd.org/analysis/2025/08/14/stalled-syria-sdf-deal-risks-sparking-wider-conflict/
Tomlinson, L. (2017). What comes to Raqqa for ISIS?. Fox News. Διαθέσιμο σε: https://www.foxnews.com/world/what-comes-after-raqqa-for-isis
Walker, B. (2014). ISIS forces launch multiple attacks on Kurdish territory in Iraq, officials say. CNN. Διαθέσιμο σε: https://edition.cnn.com/2014/10/20/world/meast/isis-airstrikes/
Πηγή εικόνας:
Hamza, A. (2026). Pressured by Damascus to integrate into the state, what does the future hold for Syria’s Kurds?. France24. Διαθέσιμο σε: https://www.france24.com/en/middle-east/20260123-pressured-by-damascus-to-integrate-into-the-state-what-does-the-future-hold-for-syria-s-kurds