Γράφει ο Γεράσιμος Σκουτέρης
Ποιοι μπορούν να εκλεγούν στο Κογκρέσο, η σημασία τους και τί δείχνουν τα μέχρι στιγμής δεδομένα για το αποτέλεσμα.
Σε περίπου ένα μήνα οι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών θα κληθούν να προσέλθουν στις κάλπες, για να ψηφίσουν για τις ενδιάμεσες εκλογές, ώστε να αναδείξουν τους αντιπροσώπους τους στο Κογκρέσο. Το Κογκρέσο αποτελείται από δύο σώματα, την Γερουσία και την Βουλή των Αντιπροσώπων, όπως θα αναδειχθεί παρακάτω ( USA.gov, 2026 ). Η παρούσα ανάλυση εστιάζει στα δύο σώματα, Γερουσία και Βουλή, στο ποιοι μπορούν να εκλεγούν σε αυτά, στους λόγους για τους οποίους είναι κρίσιμη η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση, ταυτόχρονα δε παρουσιάζει και τα ευρήματα από τα, μέχρι στιγμής, δημοσκοπικά δεδομένα.
Ξεκινώντας την ανάλυση από το Κογκρέσο οφείλει να τονιστεί ότι αυτό είναι το κατεξοχήν νομοθετικό σώμα των ΗΠΑ και αποτελείται, όπως ήδη αναφέρθηκε, από την Γερουσία και την Βουλή( USA.gov, 2026 ). Στις εκλογές για την Βουλή των Αντιπροσώπων είναι διεκδικήσιμες όλες οι έδρες, δηλαδή 435( USA.gov, 2026 ). Για να έχει κάποιος το δικαίωμα να κατέλθει ως υποψήφιος στις εκλογές, το Αμερικανικό Σύνταγμα προβλέπει ότι θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 ετών, να είναι πολίτης των ΗΠΑ για τουλάχιστον 7 χρόνια και να κατοικεί στην πολιτεία, στην οποία διεκδικεί την εκλογή του( The Constitution of the United States, 1787 ).Τα μέλη της υπηρετούν διετείς θητείες, ενώ ο αριθμός των αντιπροσώπων μιας πολιτείας εξαρτάται από τον πληθυσμό της( The Constitution of the United States, 1787 ).
Για τη Γερουσία, το Αμερικανικό Σύνταγμα προβλέπει διαφορετική θητεία και άλλα προσόντα εκλογιμότητας. Αναλυτικότερα, στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου διεκδικήσιμες είναι 33 τακτικές έδρες και 2 έκτακτες, όπως θα αναδειχθεί παρακάτω( USA.gov, 2026 ). Οι γερουσιαστές υπηρετούν εξαετείς θητείες, όπου ανά δύο χρόνια τίθεται προς εκλογή το ένα τρίτο των συνολικά 100 εδρών( The Constitution of the United States, 1787 ). Στην επικείμενη εκλογική αναμέτρηση αναμένεται να είναι προς εκλογή δύο επιπλέον έδρες, ούτως ώστε να καλύψουν τα δύο τελευταία έτη της θητείας του Αμερικανού Αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, και του Υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο( Ballotpedia, 2026 ). Διεκδικητές των εδρών της Γερουσίας μπορούν να είναι όσοι έχουν συμπληρώσει το 30ό έτος της ηλικίας τους, όσοι είναι πολίτες των ΗΠΑ για τουλάχιστον εννέα έτη και όσοι διαβιούν στην πολιτεία, που επιδιώκουν να εκπροσωπήσουν( The Constitution of the United States, 1787 ). Κάθε πολιτεία εκλέγει δύο γερουσιαστές, ανεξαρτήτως πληθυσμού( The Constitution of the United States, 1787 ).
Το Αμερικανικό νομοθετικό σύστημα χαρακτηρίζεται από ισχυρό δικαμεραλισμό, δηλαδή υπάρχει μεγάλη ισορροπία ισχύος ανάμεσα στα δύο νομοθετικά σώματα, Βουλή και Γερουσία( Hague R. et al., 2020, σελ.272 ). Ωστόσο, τα δύο σώματα παρουσιάζουν κάποιες διαδικαστικές διαφορές, οι οποίες μπορούν είτε να παρακαμφθούν εύκολα, αν έχει τον έλεγχο το κόμμα του προέδρου, είτε να αποτελέσουν ισχυρό εμπόδιο αλλάζοντας τους πολιτικούς στόχους του προέδρου( USA.gov, 2026 ). Πιο συγκεκριμένα, μόνο η Βουλή έχει την δικαιοδοσία να φέρει νομοθεσία σχετική με την φορολογία, ενώ μόνη η Γερουσία δύναται να προχωρήσει σε τροποποιήσεις αν το θεωρεί απαραίτητο( USA.gov, 2026 ).
Ευθύς αμέσως θα αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο υλοποιείται η νομοθετική διαδικασία, η υλοποίηση της οποίας γίνεται είτε πιο εύκολη, είτε πιο δύσκολη ανάλογα με το αν το κόμμα του προέδρου έχει τον έλεγχο κάποιου σώματος. Αναλυτικότερα, ένας αντιπρόσωπος προτείνει ένα νομοσχέδιο σε ένα από τα δύο σώματα και στην συνέχεια το νομοσχέδιο οδηγείται σε μία επιτροπή για μελέτη( House, 2026 ). Αφού εγκριθεί το νομοσχέδιο, πηγαίνει για συζήτηση και ψήφιση στο εν λόγω σώμα και, αφού ψηφιστεί, οδηγείται στο έτερο σώμα, όπου ακολουθείται η ίδια διαδικασία( House, 2026 ). Μόλις εγκριθεί και από το δεύτερο νομοθετικό σώμα, τότε αναλαμβάνει μία τρίτη επιτροπή, η οποία προσπαθεί να επιλύσει τυχόν διαφορές των ψηφισθέντων εκδόσεων των νομοσχεδίων της Βουλής και της Γερουσίας( House, 2026 ). Όταν λάβει την τελική έγκριση, τότε αποστέλλεται στον πρόεδρο των ΗΠΑ( εφεξής POTUS ), ο οποίος μπορεί είτε να το υπογράψει, είτε να το επιστρέψει στο Κογκρέσο( House, 2026 ). Το Κογκρέσο μπορεί να παρακάμψει το προεδρικό βέτο με πλειοψηφία των 2/3 και στα δύο σώματα, Βουλή και Γερουσία( Congress, 2019 ). Ωστόσο, αν το Κογκρέσο στην συνέχεια δεν βρίσκεται σε εργασίες, ο POTUS μπορεί να μην το υπογράψει εντός 10 ημερών ασκώντας το βέτο “τσέπης”( pocket vote )( Congress, 2019 ).
Επομένως, είναι καθοριστικής σημασίας το ποιος θα κερδίσει τις επερχόμενες εκλογές, ώστε να ελέγχει και τα 2 σώματα, ή τουλάχιστον ένα, καθώς αυτά είναι που δίνουν την τελική έγκριση σε μία σειρά από ενέργειες. Συγκεκριμένα, ο POTUS είναι επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων αλλά μόνο το Κογκρέσο μπορεί να κηρύξει πόλεμο( Hague R. et al., 2020, σελ.237 ). Επίσης, ο εκάστοτε πρόεδρος έχει το δικαίωμα, όπως παρουσιάστηκε, να ασκεί βέτο, ωστόσο τα δύο σώματα μπορούν να το παρακάμψουν με αυξημένη πλειοψηφία και, τέλος, το Κογκρέσο έχει τον έλεγχο των δαπανών( Hague R. et al., 2020, σελ.237 ). Άρα, ο πρόεδρος Trump μπορεί να ισχυρίστηκε, στην πρόσφατη ομιλία του στην Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, ότι δεν επηρεάζεται η απόφασή του για τερματισμό ή μη του πολέμου με το Ιράν από την έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών, ωστόσο, ο πιθανός έλεγχος και των δύο σωμάτων από τους Δημοκρατικούς, είναι, σχεδόν, βέβαιο ότι θα δημιουργήσει προβλήματα στην υλοποίηση του προγράμματος, των δύο επομένων ετών, των Ρεπουμπλικανών( Trump, 2026 ).
Καθώς πλησιάζουμε, όλο και περισσότερο, στην κρίσιμη ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών, τόσο εντονότερο γίνεται το ενδιαφέρον για τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, σχετικά με τα ποσοστά των δύο κομμάτων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον διαδικτυακό ιστότοπο Ballotpedia, στο ερώτημα “ποιο κόμμα θα ψηφίζατε;”( εφεξής generic congressional ballot ), οι Δημοκρατικοί φαίνεται πως έχουν προβάδισμα έναντι των Ρεπουμπλικανών με ποσοστό 50% έναντι 42%, καθώς έχουν καταφέρει να προσελκύσουν ψηφοφόρους, που, ίσως, πάνε να ψηφίσουν ( Ballotpedia, 2026 ). Αντίθετα, οι Ρεπουμπλικάνοι δεν έχουν κατορθώσει να κινητοποιήσουν, στα επιθυμητά επίπεδα, την βάση τους, ελπίζοντας, ωστόσο, η πρόσφατη γιγάντια εισροή κεφαλαίων να καρποφορήσει( Ballotpedia, 2026 ).
Μία εξήγηση, για την αδυναμία του κόμματος του προέδρου Trump να κινητοποιήσει την βάση, προέρχεται μέσω της θεωρίας ανόδου και παρακμής (surge and dicline theory ), στην οποία ο Κάμπελ σημείωνε ότι τα κυβερνώντα κόμματα, σταθερά, χάνουν έδρες στις ενδιάμεσες εκλογές( Krutz G et al., 2025, σελ. 390 ). Αυτό, σύμφωνα με τον Κάμπελ, συμβαίνει λόγω του ότι οι προεδρικές εκλογές αυξάνουν την πολιτική διέγερση, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η προσέλευση και να προσέρχονται στις κάλπες άτομα, που έχουν ελάχιστο ενδιαφέρον για την πολιτική, και τα οποία συνηθίζουν να ψηφίζουν υπέρ του προπορευόμενου, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, κόμματος( Krutz G et al., 2025, σελ. 390 ). Το αντίθετο συμβαίνει στις ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες διεγείρουν λιγότερο και άρα έχουν χαμηλότερη προσέλευση, ενισχύοντας το κόμμα που δεν κατέχει την προεδρία( Krutz G et al., 2025, σελ. 390 ). Οι μόνες αναμετρήσεις ενδιάμεσων εκλογών, που επικράτησε το κόμμα που είχε την προεδρία, ήταν αυτές του 1934 και, στην σύγχρονη εποχή, του 1998 και του 2002( Andelic P. et al, 2022, σελ. 18 ). Στις εκλογές του 1998 οι Ρεπουμπλικάνοι, παρά το σκάνδαλο Λεβίνσκι, κατάφεραν να κερδίσουν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα, με το αποτέλεσμα να ερμηνεύεται ως εναντίωση των πολιτών στην ιδέα της παραπομπής του Μπιλ Κλίντον( Krutz G et al., 2025, σελ. 390 ). Στις εκλογές του 2002, ο Τζορτζ Μπους και το Ρεπουμπλικανικό κόμμα, όχι μόνο κέρδισαν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα, αλλά κατάφεραν να αυξήσουν τις έδρες τους στην Βουλή και να επανακτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας, υπό την σκιά των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου και του μετέπειτα πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας( Krutz G et al., 2025, σελ. 390 ).
Σύμφωνα με άλλη δημοσκόπηση, και συγκεκριμένα του Pew Research Center, στο generic congressional ballot, οι Δημοκρατικοί έχουν προβάδισμα με 43% έναντι του 37% των Ρεπουμπλικάνων( Pew Research Center, 2026 ). Σημαντικό είναι να εξεταστεί σε ποιες κατηγορίες ψηφοφόρων( ανάλογα με την φυλή, την ηλικία και την εκπαίδευση ) προηγούνται τα δύο κόμματα. Έτσι, οι λευκοί, μαύροι, ισπανόφωνοι και οι ασιάτες αναμένεται να στηρίξουν τους Δημοκρατικούς( κατά μέσο όρο 54% έναντι 22% των Ρεπουμπλικανών )( Pew Research Center, 2026 ). Σχετικά με την ηλικία, οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι γενικά προτιμούν με αναλογία δύο προς ένα( 47% vs 24% ) τον Δημοκρατικό υποψήφιο, ενώ μικρότερη είναι η διαφορά των κομμάτων στην ηλικιακή ομάδα 30-49 ετών, με τους Δημοκρατικούς να έχουν ξανά τα ηνία (42% vs 35% )( Pew Research Center, 2026 ). Μόνο τα άτομα ηλικίας 50-64 ετών έχουν καταφέρει να προσελκύσουν περισσότερο οι Ρεπουμπλικάνοι, σε ποσοστό 44% έναντι 39% του αντίπαλου κόμματος( Pew Research Center, 2026 ). Όσον αφορά την εκπαίδευση, όσοι έχουν μεταπτυχιακό ή διδακτορικό προτιμούν τους Δημοκρατικούς( 59% vs 29%), ενώ διχασμένοι είναι όσοι έχουν κάποια πανεπιστημιακή εμπειρία ή βασική εκπαίδευση( 42% D vs 39% R )( Pew Research Center, 2026 ).
Τα ποσοστά αποδοχής του προέδρου Trump αναμένεται να είναι ένας χρήσιμος παράγοντας για να εξαχθούν πολύτιμα συμπεράσματα για την έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών. Αναλυτικότερα, ο Economist τονίζει ότι τα ποσοστά αποδοχής του POTUS καταρρέουν κατά 25 μονάδες, υπογραμμίζοντας ότι οι ψηφοφόροι, που το 2024, τον οδήγησαν στην νίκη, έχουν, πλέον, απομακρυνθεί( Economist, 2026 ). Επίσης, το Reuters καταγράφει ποσοστό αποδοχής του Trump μόλις στο 32%, φτάνοντας όχι μόνο στο χαμηλότερο επίπεδο στην πολιτική του καριέρα, αλλά και πιο χαμηλά από τα επίπεδα του προκατόχου του, Joe Biden, που το 2024 το ποσοστό του ήταν 35%( Reuters, 2026 ). Τα δύο σημαντικότερα ζητήματα, που είναι υπεύθυνα για τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής του Trump, είναι, αρχικά, ο υψηλός πληθωρισμός και το συνακόλουθο υψηλό κόστος ζωής, με έναν στους δύο Αμερικανούς να αποδοκιμάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο POTUS διαχειρίζεται την κατάσταση( Reuters, 2026 ). Το έτερο ακανθώδες ζήτημα, που μειώνει τα ποσοστά του προέδρου, είναι ο παρατεταμένος πόλεμος με το Ιράν, με μόλις το 34% των Αμερικανών να συμφωνούν με τις ενέργειες του Trump( Reuters, 2026 ).
Ακόμη πιο χρήσιμα συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν από τις πληροφορίες του ιστότοπου Decision Desk HQ. Σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά, οι Δημοκρατικοί προηγούνται στο generic ballot με 8 ποσοστιαίες μονάδες, λαμβάνοντας συνολικά 48%( Decision Desk HQ, 2026 ). Επίσης, παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες ( 70% ) να κερδίσουν την μάχη στην Βουλή των Αντιπροσώπων, καταλαμβάνοντας, περίπου, 232 έδρες έναντι 203 των Ρεπουμπλικάνων( Decision Desk HQ, 2026 ).
Αυξημένες πιθανότητες έχουν οι Δημοκρατικοί και για την Γερουσία, καθώς με τα, έως τώρα, δεδομένα, φαίνεται να κερδίζουν 51 έδρες( Decision Desk HQ, 2026 ). Η μάχη για την Γερουσία θα είναι οριακή, αφού υπάρχουν αρκετές πολιτείες που ανήκουν στην κατηγορία των “Toss Up”( δεν μπορεί να εξαχθεί, δηλαδή, ασφαλές συμπέρασμα )( Decision Desk HQ, 2026 ). Τέτοιες είναι το Οχάιο, η Αιόβα, το Μέιν, και, ίσως, η Αλάσκα, αν και φαίνεται να έχουν οι Δημοκρατικοί προβάδισμα( 61% )( Decision Desk HQ, 2026 ).
Επομένως, όπως παρουσιάστηκε παραπάνω, οι Αμερικανοί θα κληθούν να ψηφίσουν για το ποιος θα στελεχώσει τα δύο σώματα( USA, 2026 ). Η δομή των δύο αυτών σωμάτων είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς, σε μεγάλο βαθμό, το ποιος θα τα ελέγχει θα καθορίσει την πολιτική κατεύθυνση, που θα ακολουθήσουν οι ΗΠΑ κατά τα επόμενα δύο χρόνια της θητείας Trump. Όπως, ήδη, αναφέρθηκε, οι ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν μία έγκριση ή μία αποδοκιμασία του κυβερνητικού έργου και τα μέχρι στιγμής δεδομένα, όπως αναδείχθηκαν, κατατείνουν στο ότι ,μάλλον, θα υπάρξει μία αποδοκιμασία του έργου της διακυβέρνησης Trump, με την ελπίδα των περισσοτέρων να είναι ότι την επομένη των ενδιάμεσων εκλογών, θα αλλάξει και ένα μέρος των πολιτικών επιδιώξεων του POTUS. Ευχή όλων ή, τουλάχιστον των περισσοτέρων, είναι να τερματιστούν οι εν ενεργεία πόλεμοι και να επικρατήσει μία παγκόσμια σταθερότητα, η οποία θα επιφέρει και βελτίωση των οικονομικών δεικτών στα χρηματιστήρια ανά τον πλανήτη.
Πηγές:
Krutz G., Waskiewicz S. (2025). American Governmernt. Εκδόσεις: OpenStax
Andelic P., McLay M., Mason R. (2022). Midterms and Mandates: Electoral Reassessment of President and Parties. Εκδόσεις: Edinburgh University Press
Hague R.,Harrop M.,Mc Cormick J.(2020). Συγκριτική Πολιτική και Διακυβέρνηση. Εκδόσεις: Κριτική
Congress.gov. (2019). Regular Vetoes and Pocket Vetoes: In Brief. Διαθέσιμο σε: https://www.congress.gov/crs-product/RS22188
House. (2026). The House Explained. Διαθέσιμο σε: https://www.house.gov/the-house-explained
House. (2026). The Legislative Process. Διαθέσιμο σε:https://www.house.gov/the-house-explained/the-legislative-process
USA.gov. (2026). Congressional elections and midterm elections. Διαθέσιμο σε: https://www.usa.gov/midterm-elections
USA.gov. (2026). How laws are made.Διαθέσιμο σε:https://www.usa.gov/how-laws-are-made
Archives.gov. (1778). The Constitution of the United States: A Transcription. Διαθέσιμο σε: https://www.archives.gov/founding-docs/constitution-transcript
Ballotpedia. (2026). United States Congress elections. Διαθέσιμο σε: https://ballotpedia.org/United_States_Congress_elections,_2026
Pew Research Center. (2026). Midterm voting preferences by race and ethnicity, age, and other demographics. Διαθέσιμο σε:https://www.pewresearch.org/politics/2026/07/23/midterm-voting-preferences-by-race-and-ethnicity-age-and-other-demographics/
Decision Desk HQ. (2026). Generic Congressional Ballot. Διαθέσιμο σε:https://votes.decisiondeskhq.com/polls/generic-ballot/national/lv-rv-adults
Decision Desk HQ. (2026). The House leans in favor of Democrats. Διαθέσιμο σε:https://votes.decisiondeskhq.com/forecast/2026/house
Decision Desk HQ. (2026). Democrats are narrowly favored to win the Senate. Διαθέσιμο σε:https://votes.decisiondeskhq.com/forecast/2026/senate
Reuters. (2026). Trump approval falls to record low of 32% as high costs bite, Reuters/Ipsos poll finds. Διαθέσιμο σε:https://www.reuters.com/world/us/trump-approval-falls-career-low-32-high-costs-bite-reutersipsos-poll-finds-2026-09-21/
Economist. (2026). How unpopular is Donald Trump? Διαθέσιμο σε:https://www.economist.com/interactive/trump-approval-tracker
United Nations. (2026). Donald Trump Speech. Διαθέσιμο σε:https://rollcall.com/factbase/trump/transcript/donald-trump-speech-81st-united-nations-general-assembly-september-22-2026/
Πηγές εικόνων
Η εικόνα αποτελεί δημιουργία του αναλυτή με χρήση εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης ChatGPT.