Γράφει η Ουρανία Κορδάτου
Η σύγκρουση μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι, η οποία εξελίχθηκε σταδιακά από εσωτερική πολιτική κρίση σε μια ευρύτερη περιφερειακή αντιπαράθεση, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες και πιο σύνθετες κρίσεις στη Μέση Ανατολή (Φεραγαμο & Robinson, 2024). Οι Χούθι, έχοντας εδραιώσει τον έλεγχό τους σε σημαντικό τμήμα της Βορειοδυτικής Υεμένης, έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους βασικότερους παράγοντες περιφερειακής ανασφάλειας (Greenall, 2023), ενώ η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με την παρουσία και στρατιωτική τους δράση, η οποία σταθερά απειλεί την ακεραιότητα των νότιων συνόρων της (Holla, 2026). Η παρούσα ανάλυση εξετάζει την προσπάθεια υπεροχής των δύο αντικρουόμενων δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και τη μεταβαλλόμενη ικανότητά τους να ασκούν επιρροή σε αυτήν.
Η σχέση μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι έχει τις ρίζες της στις εσωτερικές πολιτικές και θρησκευτικές εντάσεις της Υεμένης, ωστόσο, σταδιακά εξελίχθηκε σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση. Οι Χούθι, ένα κίνημα που προέρχεται από την κοινότητα των Ζαϊντί Σιιτών στη Βόρεια Υεμένη (Haider, 2021, σ.225-230) και άντλησε το όνομά του από τον αρχηγό του, Χουσεΐν αλ-Χούθι, έχουν τις ρίζες του στις αρχές του 1990 με την ίδρυση των «Πιστών Νέων», μιας θρησκευτικής και πολιτιστικής ομάδας με αρχικό στόχο τη διατήρηση της Ζαϊντικής ταυτότητας (Pandit, 2026), ενώ δεν προχώρησαν στην ένοπλη εξέγερση εναντίον της κυβέρνησης της χώρας μέχρι το 2004. Μετά τον θάνατο του Χουσεΐν αλ-Χούθι το 2004 στον πρώτο γύρο συγκρούσεων με την κυβέρνηση Σάλεχ, ως ηγέτης του κινήματος ανέλαβε ο αδερφός του, Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, ο οποίος και καθοδήγησε τους Χούθι στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης, καταφέρνοντας να ελέγξει σημαντικά εδάφη (Zimmerman & Harnisch, 2010). Η Σαουδική Αραβία, η οποία συνορεύει με τη Βόρεια Υεμένη, αντιμετώπισε την ενίσχυση των Χούθι ως αυξανόμενη απειλή για την ασφάλεια των συνόρων της, ενώ η ένταση κορυφώθηκε το 2009, όταν οι συγκρούσεις πέρασαν στο σαουδαραβικό έδαφος και το Ριάντ προχώρησε σε στρατιωτική επέμβαση εναντίον τους (Al Jazeera, 2009).
Η κατάσταση άλλαξε δραματικά το 2014, όταν οι Χούθι κατέλαβαν τη Σαναά, πρωτεύουσα της Υεμένης και άρχισαν να επεκτείνουν τον έλεγχό τους στη χώρα (Sana’a Center for Strategic Studies, 2018, σ.7-10, 13-14). Το 2015, μετά την κατάληψη μεγάλου μέρους της Υεμένης από τους Χούθι και τη φυγή του Προέδρου Αμπντ αλ-Ραμπ Μανσούρ αλ-Χαντί στη Σαουδική Αραβία, το Ριάντ συγκρότησε αραβικό συνασπισμό και ξεκίνησε εκτεταμένη στρατιωτική επέμβαση υπέρ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης (Taylor, 2015). Έκτοτε, η σύγκρουση απέκτησε έντονη περιφερειακή διάσταση, καθώς οι Χούθι ενίσχυσαν τις σχέσεις τους με το Ιράν, ενώ η Σαουδική Αραβία επιδίωξε να περιορίσει την επιρροή της Τεχεράνης στα νότια σύνορά της (Defense Intelligence Agency, 2024, σ. 2-3). Παράλληλα, οι Χούθι ανέπτυξαν δυνατότητες χρήσης πυραύλων και drones, πραγματοποιώντας επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων (Sharp, 2021, σ.8-10 ).
Η εκεχειρία του 2022 (OSESGY, 2022) αποτέλεσε κομβικό σημείο αποκλιμάκωσης, καθώς περιόρισε αισθητά τις άμεσες εχθροπραξίες, χωρίς, όμως, να οδηγήσει σε οριστική πολιτική λύση. Παρά την τυπική λήξη της τον Οκτώβριο του 2022, η Σαουδική Αραβία και οι Χούθι απέφυγαν μια επιστροφή στην πλήρη κλίμακα των συγκρούσεων για αρκετά χρόνια (Nagi 2023), ενώ το Ριάντ επιδίωξε παράλληλα τη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας και την αναζήτηση μιας πολιτικής διευθέτησης. Ωστόσο, η μεταξύ τους εκεχειρία δεν κατάφερε να διατηρηθεί, λόγω των συγκρούσεων που μετέβαλαν για άλλη μια φορά τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή. Στις 28 Φεβρουαρίου 2026 οι Ηνωμένες Πολιτείες σε συνεργασία με το Ισραήλ οργάνωσαν επίθεση κατά του Ιράν (Reuters 2026a). Οι πρώτες αεροπορικές επιδρομές είχαν ως στόχο την ιρανική ηγεσία, πυρηνικές εγκαταστάσεις, πετρελαϊκές υποδομές καθώς και στρατιωτικές τοποθεσίες των Φρουρών της Επανάστασης (U.S. Central Command, 2026). Ήδη από την πρώτη μέρα σκοτώθηκε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, προκαλώντας έντονη εσωτερική κρίση και διχασμό στη χώρα (Shalev et al., 2026). Οι ιρανικές αρχές απάντησαν με τη ρίψη βαλλιστικών πυραύλων και drones, επικεντρώνοντας τις αντεπιθέσεις τους σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ενεργειακές υποδομές κρατών του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, του Κουβέιτ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), ενώ παράλληλα επέβαλαν θαλάσσιο αποκλεισμό στα στενά του Ορμούζ (Kilian et al., 2026).
Όσο τα γεγονότα προχωρούσαν και μέχρι και τον Ιούλιο 2026, οι Χούθι παρέμειναν αμέτοχοι στις εξελίξεις του πολέμου, γεγονός που διατήρησε μια ισορροπία μεταξύ αυτών και της Σαουδικής Αραβίας. Οι εχθροπραξίες, ωστόσο, αναζωπυρώθηκαν στις 13 Ιουλίου, όταν η τελευταία πραγματοποίησε χτύπημα στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Σαναά με στόχο να εμποδίσει την προσγείωση ιρανικού αεροπλάνου, καθώς πίστευε πως η αεροπορική σύνδεση Τεχεράνης-Σαναά ήταν μια προσπάθεια επανεξοπλισμού των Χούθι με βαλλιστικούς πυραύλους (Alsaras, 2026). Οι Χούθι θεώρησαν την επίθεση αυτή κήρυξη πολέμου από τη Σαουδική Αραβία και προχώρησαν σε ναυτικό αποκλεισμό της χώρας (Abdallah & Azhari 2026). Τον αποκλεισμό διαδέχθηκε επίθεση κατά των κυβερνητικών δυνάμεών της στις αρχές Αυγούστου, οπότε οι Χούθι εξαπέλυσαν βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον σαουδαραβικών πόλεων και ενεργειακών υποδομών, ενώ η χώρα συνέχισε να στηρίζει τις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, εντείνοντας, παράλληλα, τις επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι (Reuters, 2026b). Στις 24 Σεπτεμβρίου, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτησε έξι βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς την Ταΐφ και την περιοχή της Γιανμπού, ενώ οι Χούθι υποστήριξαν ότι έπληξαν στόχους στο Ριάντ και εγκαταστάσεις της Saudi Aramco στη Γιανμπού. Ωστόσο, για τους εν λόγω ισχυρισμούς δεν υπήρξε πλήρης ανεξάρτητη επιβεβαίωση (Reuters, 2026c).
Παράλληλα, η αντιπαράθεση έχει αποκτήσει μια νέα γεωγραφική και στρατηγική διάσταση. Οι Χούθι έχουν επεκτείνει την παρουσία τους κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης, καταλαμβάνοντας τη Μόχα στις 10 Σεπτεμβρίου 2026, γεγονός που τους φέρνει πιο κοντά στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ (Al-Muslimi, Seth 2026). Για την ανακοπή της πρόσβασης αυτής, οι κυβερνητικές δυνάμεις με σαουδαραβική υποστήριξη ανακοίνωσαν στις 5 και 6 Οκτωβρίου αντεπίθεση στην περιοχή του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ανακατάληψη της Μόχα, γεγονός που οι Χούθι αρνούνται (The Guardian, 2026). Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη Σαουδική Αραβία, λόγω της βαρύτητας που έχει το στενό για αυτή· μετά τον αποκλεισμό των στενών του Ορμούζ, η Γιανμπού έγινε η κύρια διέξοδος για τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας προς την Ασία μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, οι οποίες περνούν πλέον υποχρεωτικά από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Οι Χούθι έχουν, μάλιστα, ανακοινώσει ναυτικό αποκλεισμό που αφορά σαουδαραβικά πλοία διαχωρίζοντάς τα από την υπόλοιπη εμπορική ναυσιπλοΐα στην περιοχή (Toomey, 2026). Έτσι, η αντιπαράθεση επεκτείνεται από τον έλεγχο εδαφών της Υεμένης σε απειλή της ενεργειακής ασφάλειας της Σαουδικής Αραβίας και σε σύγκρουση για μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες εμπορικές οδούς.
Ταυτόχρονα, η συνεχώς κλιμακούμενη κρίση δίνει την ευκαιρία στο Ιράν να ενισχύσει τη θέση του ως περιφερειακός παράγοντας. Οι Χούθι διατηρούν στενές σχέσεις με την Τεχεράνη και η στρατιωτική τους δράση προσφέρει στο Ιράν έναν τρόπο να ασκεί πίεση στη Σαουδική Αραβία και, ευρύτερα, στα κράτη του Κόλπου αποφεύγοντας μια εκ νέου άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ των δύο κρατών (Ferragamo & Robinson 2026). Η συνθήκη αυτή επιβαρύνει σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό την ασφάλεια του Κόλπου και των βασικών θαλάσσιων οδών, καθιστώντας την Υεμένη ένα από τα κρίσιμα μέτωπα της ευρύτερης περιφερειακής αντιπαράθεσης.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη μεταβολή αφορά τη θέση της ίδιας της Σαουδικής Αραβίας. Το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με την ανάγκη να προστατεύσει τα σύνορα, τις ενεργειακές του υποδομές και τις εξαγωγές πετρελαίου, χωρίς να επιστρέψει απαραίτητα στην εκτεταμένη στρατιωτική εμπλοκή της προηγούμενης δεκαετίας. Οι πρόσφατες επιθέσεις στην περιοχή της Γιανμπού μαρτυρούν το πόσο ευάλωτες καθίστανται οι ενεργειακές και εμπορικές υποδομές της χώρας. Η παρουσία και προέλαση των Χούθι στη δυτική ακτή αποκαλύπτει ότι, παρά τη σημαντική στρατιωτική και οικονομική του ισχύ, το Ριάντ δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει αποφασιστικό έλεγχο της κατάστασης στην Υεμένη. Παράλληλα, οι δυνάμεις που στηρίζει η Σαουδική Αραβία παραμένουν εσωτερικά διαιρεμένες, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη διαμόρφωση ενός ενιαίου αντι-Χούθι μετώπου. Εκτός από τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, το Ταρέκ Σαλέχ, οι Ταξιαρχίες Γιγάντων και η «Ασπίδα της Πατρίδας» αποτελούν κάποιες από τις σημαντικότερες στρατιωτικές δυνάμεις υπέρ της Υεμένης και στηρίζουν στρατιωτικά το Προεδρικό Συμβούλιο Ηγεσίας, ωστόσο δεν καταφέρνουν να παράσχουν στην κυβέρνηση την απαραίτητη σταθερότητα (Reuters, 2026d). Το συγκεκριμένο «στρατόπεδο» εμφανίζεται όχι ως ενιαίο μέτωπο, αλλά μάλλον ως διασπασμένες προσπάθειες περιορισμού του ζητήματος με διαφορετικές αφετηρίες, οι οποίες συχνά ανταγωνίζονται μεταξύ τους για επιρροή, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει την ακεραιότητα της περιοχής (Insight, 2026).
Η σημερινή αντιπαράθεση δείχνει ότι η Υεμένη παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της Μέσης Ανατολής. Οι εξελίξεις δεν αφορούν πλέον μόνο τη σχέση Σαουδικής Αραβίας και Χούθι, αλλά επηρεάζουν τις ισορροπίες μεταξύ των περιφερειακών δυνάμεων και τη στρατηγική σημασία της Ερυθράς Θάλασσας. Για τη Σαουδική Αραβία, η πρόκληση πλέον δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση των Χούθι, αλλά αφορά τη διατήρηση της περιφερειακής της επιρροής και την προστασία των στρατηγικών και ενεργειακών της συμφερόντων. Παράλληλα, το Ριάντ καλείται να βρει μια ισορροπία μεταξύ της στρατιωτικής αποτροπής και της διπλωματικής διαχείρισης της κρίσης, ώστε να αποφύγει την επιστροφή σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στην Υεμένη.
Βιβλιογραφία
Βιβλία
Haider N. (2021), Zaydism, Handbook of Islamic Sects and Movements, Brill, Διαθέσιμο σε: https://www.jstor.org/content/pdf/oa_chapter_edited/10.1163/j.ctv1v7zbv8.15.pdf?addFooter=false
Ακαδημαϊκά άρθρα και εκθέσεις
Alasras F.A., (2026), Beyond Hormuz: The Sanaa Airport Strike and the Architecture of Iranian Proxy Power, Stimson Center, Διαθέσιμο σε: https://www.stimson.org/2026/beyond-hormuz-the-sanaa-airport-strike-and-the-architecture-of-iranian-proxy-power/
Al-Muslimi F., Seth S. (2026), I wrote my own death statement 5 times, Chatham House, Διαθέσιμο σε: https://www.chathamhouse.org/publications/the-world-today/2026-09/farea-al-muslimi-i-wrote-my-own-death-statement-5-times
Ferragamo M., Robinson K. (2026), Iran’s support of the Houthis: What to know, Council on Foreign Relations, Διαθέσιμο σε: https://www.cfr.org/articles/irans-support-houthis-what-know
Kilian L., Plante M., Richter A. W. (2026), What the closure of the Strait of Hormuz means for the global economy, Federal Reserve Bank of Dallas, Διαθέσιμο σε: https://www.dallasfed.org/research/economics/2026/0320
Nagi A. (2023), Catching Up on the Back-channel Peace Talks in Yemen, International Crisis Group, Διαθέσιμο σε: https://www.crisisgroup.org/qna/middle-east-north-africa/yemen/catching-back-channel-peace-talks-yemen
Sana’a Center for Strategic Studies, (2018), Yemen at the UN, , Διαθέσιμο σε: https://sanaacenter.org/files/Yemen_at_the_UN_May_2018_en.pdf
Πρωτογενείς Πηγές
Sharp, J. M. (2021), Yemen: Civil War and Regional Intervention, Congressional Research Service, Διαθέσιμο σε: https://www.congress.gov/crs_external_products/R/PDF/R43960/R43960.44.pdf
«Defence Intelligence Agency» (2024), Iran: Enabling Houthi Attacks Across the Middle East, Διαθέσιμο σε: https://www.dia.mil/Portals/110/Documents/News/Military_Power_Publications/Iran_Houthi_Final2.pdf#:~:text=Since%202015%2C%20the%20Houthi-Iran%20relationship%20has%20evolved%20and,look%20to%20Iran%20to%20enhance%20their%20military%20capabilities.
U.S. Central Command (2026), Operation Epic Fury, Διαθέσιμο σε: https://media.defense.gov/2026/Apr/01/2003905658/-1/-1/1/OPERATION-EPIC-FURY-FACT-SHEET-APRIL-1-UPDATE.PDF
OSESGY (2022), Timeline on the progress of the Truce implementation, United Nations, Διαθέσιμο σε: https://osesgy.unmissions.org/en/timeline-progress-truce-implementation
Ειδησεογραφικές Πηγές
Al Jazeera (2009), Saudi soldier killed in Houthi raid, Al Jazeera, Διαθέσιμο σε: https://www.aljazeera.com/news/2009/11/4/saudi-soldier-killed-in-houthi-raid?
Greenall, R. (2023), Who are the Houthis in Yemen and what do they want?, BBC, Διαθέσιμο σε: https://www.bbc.com/news/articles/cqy7z228kee3o
Holla, D. (2026, October 15), Houthi escalation in Saudi Arabia amplifies regional security concerns, Morocco World News, Διαθέσιμο σε: https://www.moroccoworldnews.com/2026/10/342205/houthi-escalation-in-saudi-arabia-amplifies-regional-security-concerns/
The Guardian (2026), Saudi-backed forces recapture key areas around strait from Houthis in Yemen, , Διαθέσιμο σε: https://www.theguardian.com/world/2026/oct/05/saudi-forces-recapture-key-areas-strait-houthis-yemen
Shalev T., Diamond J., Al Lawati A. (2026), What we know about the death of Iranian supreme leader Khamenei, CNN, Διαθέσιμο σε: https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/ayatollah-khamenei-iran-killed-airstrike-intl-latam
NoonInsight, (2026), Why Saudi Arabia has failed to defeat the Houthis, noonpost, Διαθέσιμο σε: https://www.noonpost.com/en/386388/
Pandit R., (2026), Houthi Origins: Zaydism, the Believing Youth and the Saada Wars, Ritvik Global Eye, Διαθέσιμο σε: https://iritvik.com/houthi-origins-zaydism-believing-youth-saada-wars/
Taylor A., (2015), The Saudi Arabia-Yemen War of 2015, The Atlantic, Διαθέσιμο σε: https://www.theatlantic.com/photo/2015/05/the-saudi-arabia-yemen-war-of-2015/392687/
Reuters (2026a), Global reaction to US, Israeli attacks on Iran, Reuters, Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/global-reaction-israeli-us-attacks-iran-2026-02-28/
Reuters (2026b), Saudi coalition says it intercepts Houthi missiles, drones, Reuters, Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-says-it-intercepted-2-drones-launched-by-houthis-towards-riyadh-2026-09-26/
Reuters (2026c), Houthis say they attacked Riyadh and Aramco facilities in Yanbu, Reuters, Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/houthis-say-they-attacked-riyadh-aramco-facilities-yanbu-2026-09-24/
Reuters (2026d), Who is fighting in Yemen?, Reuters, Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/who-is-fighting-yemen-2026-10-06/
Abdallah, Azhari (2026), Yemen’s Houthis declare naval blockade against Saudi Arabia, Reuters, Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/yemens-houthis-declare-naval-blockade-against-saudi-arabia-statement-2026-07-20/
Toomey B. (2026), Houthis announce blockade of Saudi Arabia, ships reroute to avoid Bab al Mandeb Strait, Long War Journal, Διαθέσιμο σε: https://www.longwarjournal.org/archives/2026/07/houthis-announce-blockade-of-saudi-arabia-ships-reroute-to-avoid-bab-al-mandeb-strait.php
Zimmerman K., Harnisch C. (2010), Profile: al Houthi Movement, Critical Threats, Διαθέσιμο σε: https://www.criticalthreats.org/analysis/profile-al-houthi-movement
Πηγή Φωτογραφίας
Reuters, Yemen’s Houthis are attacking Saudi Arabia from Iraq, sources say, Διαθέσιμο σε: EXCLUSIVE: Yemen’s Houthis are attacking Saudi Arabia from Iraq, sources say | Reuters