Γράφει ο Φραντσέσκο Ουζνόβα
Τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας αποτελούν έναν από τους πυλώνες της καθημερινής πολιτικής συζήτησης στην Ελλάδα, πιο συγκεκριμένα, τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την Τουρκία και την εκλαμβανόμενη από ελληνικής πλευράς τουρκική προκλητικότητα, η οποία εκφράστηκε τελευταία φορά με ίσως τον πιο έκδηλο τρόπο κατά την κρίση των Ιμίων το 1996 οπου οι δύο χώρες ήρθαν στα πρόθυρα πολέμου (Kokkinidis, 2025). Από τότε, ακολουθεί μια περίοδος εναλλαγής μεταξύ εξομάλυνσης και επιδείνωσης των σχέσεων, ενώ ταυτόχρονα η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί τόσο να διατηρήσει όσο το δυνατόν καλές σχέσεις με την Τουρκία όσο και να προωθήσει την άμυνα της χώρας μέσω αγοράς εξοπλισμών καθώς και με σύναψη αμυντικών συμφώνων με τρίτες χώρες (Βερέμης, 2005, σ. 181-245). Τελευταίο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία του 2021 (Βουλή των Ελλήνων, 2021). Το γεγονός ότι η Ελλάδα υπέγραψε μια τέτοια συμφωνία με τη Γαλλία δημιουργεί ερωτήματα, από τη μια μεριά ως προς τις ίδιες τις σχέσεις Γαλλίας και Τουρκίας και, από την άλλη, ως προς τη θέση της Ελλάδας σε σχέση με αυτές. Τα ερωτήματα αυτά θα επιχειρήσει να απαντήσει η εν λόγω ανάλυση.
Ξεκινώντας, πρέπει να γίνει γνωστή η φύση των σχέσεων Γαλλίας-Τουρκίας και, κυρίως, όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο. Μια ιστορική αναδρομή κάνει ξεκάθαρο το γεγονός ότι η φύση των σχέσεων των δύο χωρών είναι πρωτίστως ανταγωνιστική, καθώς οι δύο δυνάμεις ανταγωνίζονται για γεωπολιτική επιρροή στις ίδιες περιοχές της βόρειας Αφρικής και της δυτικής μέσης ανατολής. Στις περιοχές της βόρειας Αφρικής, γνωστής συλλογικά και ως Μαγκρέμπ και Σαχέλ, βρίσκονται σήμερα κράτη που γεννήθηκαν μετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και μετά το τέλος των γαλλικών αποικιών. Στις περιοχές της δυτικής μέσης ανατολής, γνωστής συλλογικά και ως Λεβάντες, βρίσκονται κράτη που δημιουργήθηκαν με το τέλος και των Γαλλικών και Αγγλικών «εντολών» (Yildirim, 2021, σ. 164-167).
Η σύγκρουση των δύο χωρών για τις περιοχές αυτές μπορεί να εντοπιστεί από την εποχή ακόμα των Ναπολεόντειων πολέμων, όπου οι γαλλικές δυνάμεις εισέβαλαν και ηττήθηκαν από μια αγγλο-οθωμανική συμμαχία στην Αίγυπτο και τη Συρία και προσπάθησαν μάλιστα, ανεπιτυχώς, να τραβήξουν και το πασαλίκι του Αλή Πασά, το οποίο de facto αποτελούσε ημιανεξάρτητη ηγεμονία που περιλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας, σε αυτή τη σύγκρουση (Άρς, 1994, σ. 144-174 & 203-273). Από τότε και ύστερα, η γεωπολιτική αντιπαλότητα των δύο κρατών βρισκόταν σε έναν κύκλο εξομάλυνσης και αντιπαλότητας, ακόμα και στρατιωτικής συμμαχίας εναντίον της Ρωσίας στον Κριμαϊκό Πόλεμο, με τελευταία άμεση πολεμική σύγκρουση τον γαλλοτουρκικό πόλεμο του 1921.
Μόνο μετά τη δεκαετία του 1980 και την άνοδο της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης, η οποία θα μπορούσε να απειλήσει τα οικονομικά και πολιτικά σχέδια της Γαλλίας στην περιοχή, η γεωπολιτική σύγκρουση των δύο κρατών ξαναφουντώνει έντονα, με σημαντική διαφορά όμως το γεγονός ότι η σύγκρουση αυτή δεν είναι πια άμεση αλλά έμμεση, μέσω δηλαδή υποστήριξης οικονομικής, στρατιωτικής και πολιτικής αντίπαλων στρατοπέδων και παρατάξεων στα εκάστοτε κράτη του Μαγκρέμπ και του Λεβάντε, με την Ελλάδα να παίζει σημαντικό ρόλο στην επαναχάραξη της γεωπολιτικής πραγματικότητας στην περιοχή (Yildirim, 2021, σ. 165-174).
Για να γίνει κατανοητή η διάσταση της αντιπαλότητας, θα πρέπει να αναλυθεί η διάσταση της σύγκρουσης των δύο δυνάμεων στις δύο κατεξοχήν εμπόλεμες ζώνες της περιοχής, δηλαδή της Συρίας στον Λεβάντε και της Λιβύης στο Μαγκρέμπ. Στη Συρία, η οποία βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση από το 2011, μετά την εξέγερση ενάντια στο καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ, κύριος στόχος της γαλλικής και της τουρκικής πολιτικής είναι οι δυνάμεις των Κούρδων αυτονομιστών. Η Γαλλία, αλλά και γενικά τα περισσότερα δυτικά κράτη –συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (εφεξής ΗΠΑ)– υποστηρίζουν ως κύρια αντι-κυβερνητική και αντι-τζιχαντιστική δύναμη τον στρατό των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, στις οποίες ανήκουν κουρδικές οργανώσεις με αξιώσεις ανεξαρτητοποίησης του Κουρδιστάν, όπου περιλαμβάνονται τα νοτιοανατολικά εδάφη της τουρκικής επικράτειας.
Η Τουρκία, βλέποντας την ύπαρξη κουρδικών δυνάμεων στα νότια σύνορά της ως απειλή για την ακεραιότητα της επικράτειάς της, εξαπέλυσε στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των Κούρδων, με αποτέλεσμα ο τουρκικός στρατός να ελέγχει μεγάλο μέρος της βόρειας Συρίας (Jaboor, 2021, σ. 7-9). Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, έγινε φανερό ότι από την εμφύλια σύγκρουση νικήτρια βγήκε η Τουρκία (Dalay, 2024), τουλάχιστον σε βάρος τόσο της Ρωσίας όσο και του Ιράν, και ενδεχομένως και της Γαλλίας, δεδομένου ότι από όλες τις χώρες-μέλη του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (εφεξής ΝΑΤΟ), μόνο η Τουρκία και οι ΗΠΑ διαθέτουν σημαντικά στρατεύματα στη χώρα, με την Τουρκία μάλιστα να αποκλείει δημόσια οποιαδήποτε περαιτέρω βλέψη γαλλικής στρατιωτικής εμπλοκής στη χώρα (Chaon, 2025), πράγμα που σημαίνει ότι, σε σύγκριση με τη Γαλλία, η Τουρκία έχει «δυνατότερο χαρτί» να παίξει στη Συρία σχετικά με τη διαδικασία ανοικοδόμησης της χώρας.
Σχετικά με το κουρδικό ζήτημα, τώρα πλέον που το ζήτημα του καθεστώτος του Άσαντ έχει αφαιρεθεί από την πολιτική ατζέντα τόσο της Γαλλίας όσο και της Τουρκίας, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι στη διαμάχη γύρω από τη λύση του θα εκφραστούν οι πολιτικές συγκρούσεις των δύο κρατών.
Μόλις έναν μήνα μετά την πτώση του Άσαντ, ο Εμανουέλ Μακρόν έθεσε την υποστήριξη των Κούρδων από την πλευρά της κυβέρνησής του ανοιχτά και δημόσια (Le Monde, 2025). Λίγους μήνες αργότερα, το νέο καθεστώς του Αχμέντ Αλ Σαράα προχώρησε σε σύναψη συμφωνητικού με την κουρδική ηγεσία τον Μάρτιο του 2025, όπου η τελευταία υπόσχεται ότι θα ενσωματωθεί στο επόμενο χρονικό διάστημα στον συριακό κρατικό μηχανισμό (Owen, 2025). Λίγους μήνες μόνο αργότερα, η Γαλλία, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, πήρε την πρωτοβουλία να παίξει τον κύριο ρόλο ως μεσολαβητής για να αποφασιστεί ο τρόπος που πρέπει να ακολουθηθεί για να γίνει αυτή η ενσωμάτωση, υποστηρίζοντας το κουρδικό αίτημα για μια σχετική αυτονομία μέσα σε μια αποκεντρωμένη Συρία (France24, 2025). Το τελευταίο ήταν κάτι που η συριακή κυβέρνηση απέρριψε, τραβώντας τους εκπροσώπους της έξω από τις συνομιλίες στο Παρίσι, πράγμα που σύμφωνα με αρκετές πηγές ενδέχεται να είναι αποτέλεσμα τουρκικών πιέσεων (Turkish Minute, 2025). Γίνεται σαφές, δηλαδή, ότι στο θέμα της Συρίας η Τουρκία έχει το προβάδισμα προς το παρόν έναντι του γαλλικού άξονα, στον οποίο ανήκει και η Ελλάδα.
Στην περίπτωση της Λιβύης, όπου και η Ελλάδα εμπλέκεται άμεσα, φαίνεται ότι η γαλλική πολιτική είναι πιο ισχυρή ως προς τις αξιώσεις της έναντι της Τουρκίας, πράγμα που σχετίζεται με την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (εφεξής ΑΟΖ) στα νότια της Κρήτης και τα επενδυτικά ενδιαφέροντα στη ζώνη αυτή τόσο της Ελλάδας και της Γαλλίας όσο και της Τουρκίας και άλλων τρίτων χωρών. Μετά την πτώση του καθεστώτος του Μουαμάρ Καντάφι, η χώρα βρίσκεται σε εμφύλια σύγκρουση με δύο διαφορετικές κυβερνήσεις να ελέγχουν την επικράτεια. Η κυβέρνηση της Τρίπολης υποστηρίζεται από την Τουρκία, ενώ αυτή του Τομπρούκ, υπό την ηγεσία του πολέμαρχου Χαλίφα Χαφτάρ, υποστηρίζεται από τη Γαλλία. Γεγονός αποτελεί ότι τουλάχιστον από το 2016 στρατιωτικοί των ειδικών δυνάμεων της Γαλλίας δρουν στη Λιβύη σε υποστήριξη της κυβέρνησης του Τομπρούκ (Ahmedzade, 2020), ενώ η Τουρκία εξουσιοδότησε στρατιωτική παρέμβαση υπέρ της κυβέρνησης της Τρίπολης το 2020, καθώς η τελευταία βρισκόταν σε υποχώρηση μετά από μια πολύμηνη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της από τον στρατό του Χαφτάρ (Reuters, 2020).
Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αναφερθούν δύο συμφωνίες, οι οποίες προετοίμασαν το έδαφος τόσο για την τουρκική παρέμβαση όσο και για το ελληνογαλλικό σύμφωνο. Πρώτη συμφωνία είναι αυτή της Τουρκίας και της κυβέρνησης της Τρίπολης το 2019, όπου η τελευταία αναγνώρισε τις τουρκικές αξιώσεις σχετικά με την ΑΟΖ (Baker et al., 2019), πράγμα που αποτέλεσε έναν τρόπο της κυβέρνησης της Τρίπολης να εξασφαλίσει την Τουρκία ως σύμμαχο έναντι της επίθεσης από τον στρατηγό Χαφτάρ (ACRPS, 2020). Εν τέλει, αυτή η συμφωνία όντως εξασφάλισε τη στρατιωτική παρέμβαση της Τουρκίας, η οποία κράτησε εν ζωή την κυβέρνηση της Τρίπολης.
Η δεύτερη συμφωνία είναι αυτή της Ελλάδας και της Αιγύπτου του 2020, όπου, σε αντίδραση στη συμφωνία της Τουρκίας και της Τρίπολης, η Ελλάδα, με την υποστήριξη της Γαλλίας, υπέγραψε συμφωνία αντίστοιχη αυτής της Τουρκίας, όπου οι αξιώσεις της σχετικά με την ΑΟΖ αναγνωρίζονται από την Αίγυπτο, κάνοντας προφανές το γεγονός ότι η Αίγυπτος θα είναι πλέον με το μέρος της Γαλλίας και της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας στο θέμα της ΑΟΖ (Lika, 2020, σ. 9-17).
Κατα συνέπεια, στη Λιβύη η Τουρκία βρίσκεται μάλλον στη θέση που βρέθηκαν το Ιράν και η Ρωσία στη Συρία, τουτέστιν σε μια προσπάθεια να κρατήσει εν ζωή την πιο αδύναμη πολιτική δύναμη στην περιοχή, ενώ ο γαλλικός άξονας, με την υποστήριξη και της Ελλάδας και της Αιγύπτου, δείχνει να έχει το προβάδισμα, καθώς ο σύμμαχός τους στο πρόσωπο του Χαφτάρ κατέχει τον ισχυρότερο στρατό στη χώρα – πράγμα που και στην περίπτωση της Συρίας δείχνει ότι εν τέλει ο «δυνατότερος» επικρατεί.
Η τελευταία συμφωνία που θα παρουσιαστεί είναι η ελληνογαλλική του 2021, όπου στην ουσία η συμμαχία Ελλάδας και Γαλλίας –ανακοινωθείσα από το 2008 ως γεωπολιτικός στόχος της Γαλλίας επί Σαρκοζί (Ραβανός, 2008)– έλαβε επίσημη μορφή. Η συμφωνία αυτή είναι ξεκάθαρο ότι αποτελεί την τελευταία εξέλιξη στην πορεία διαμόρφωσης αυτού του γαλλικού άξονα έναντι της τουρκικής επεκτατικής πολιτικής, όπου κεντρικό ρόλο παίζει και η Ελλάδα, με τις ακόλουθες συνιστώσες: από ελληνικής πλευράς, η Ελλάδα κερδίζει την επίσημη υποστήριξη σε περίπτωση σύρραξης με τρίτο κράτος (ακόμα και με μέλος του ΝΑΤΟ, όπως η Τουρκία), σε ένα διεθνές πλαίσιο όπου και η Ευρωπαϊκή Ένωση (εφεξής ΕΕ) και οι ΗΠΑ δείχνουν ότι δεν είναι ιδιαίτερα διατεθειμένες να υποστηρίξουν την Ελλάδα έμπρακτα σε μια σύγκρουση με την Τουρκία πέρα από προσκλήσεις για συμφιλίωση και κατευνασμό των υψηλών τόνων.
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν κερδίζει αυτή την υποστήριξη από οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα, αλλά από μια χώρα-μέλος της ΕΕ με τον μεγαλύτερο στρατό στην ηπειρωτική Ευρώπη, που έχει και η ίδια άμεσα συμφέροντα να βοηθήσει την Ελλάδα έναντι της Τουρκίας. Δεύτερον, στόχος κάθε εκάστοτε ελληνικής κυβέρνησης ήταν και είναι ο στρατιωτικός εκσυγχρονισμός, πράγμα που αυτή η συμφωνία καθιερώνει με την αγορά εκσυγχρονισμένου πολεμικού υλικού και τεχνολογίας. Τρίτο και τελευταίο, η συμφωνία αποτελεί και έναν τρόπο για διόδους οικονομικης μεγέθυνσης από πλευρά της Ελλάδας, καθώς η τελευταία θα πάρει μέρος στην κατασκευή φρεγατών.
Από την πλευρά της Γαλλίας, δύο είναι τα κύρια που πρέπει να αναφερθούν: πρώτον, η Γαλλία θα έχει οικονομικό όφελος από την παραπάνω συμφωνία, καθώς θα πουλήσει στρατιωτικό υλικό στην Ελλάδα. Δεύτερον, και πιο σημαντικό, η Γαλλία μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή τη συμφωνία ως βάση για να φέρει εις πέρας έναν από τους κύριους γεωπολιτικούς στόχους της από την εποχή της ύπαρξής της ως κράτος, τουτέστιν να κατέχει την πρωτοκαθεδρία ως προς τη θέση του «ισχυρότερου» της Ευρώπης και, στα πλαίσια της ΕΕ, συγκεκριμένα τη θέση του ισχυρότερου σε αντιδιαστολή με τη Γερμανία. Γεγονός είναι ότι αυτή η συμφωνία αφήνει να εννοηθεί ότι η Γαλλία αναλαμβάνει έναν πιο υποστηρικτικό ρόλο για τις χώρες της ΕΕ σε συγκρούσεις τους με τρίτους, σε αντίθεση με τη Γερμανία ή και την Ιταλία, καθώς οι δύο τελευταίες δεν κάνουν και πολλά για να κατευνάσουν την τουρκική προκλητικότητα, η οποία είναι μεν μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά όχι και της ΕΕ (Beverelli, 2022).
Κλείνοντας, οι παρούσες εξελίξεις, σε συνδυασμό με τη φαινομενική αδυναμία του ΝΑΤΟ να έχει όχι μόνο συνεκτική πολιτική αλλά και αποτελεσματική (κύριο παράδειγμα είναι εδώ το ουκρανικό ζήτημα, καθώς όχι μόνο συνοχή δεν υπάρχει μεταξύ της γεωπολιτικής στάσης των συμμάχων –ιδίως μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ– αλλά και αναποτελεσματικότητα από μέρους της ΕΕ, η οποία αδυνατεί να κάνει και πολλά ως τώρα δίχως τις ΗΠΑ για την Ουκρανία), φέρνουν στο προσκήνιο ερωτήματα που έχουν να κάνουν με την ίδια την ύπαρξη του ΝΑΤΟ. Και η Τουρκία, και η Γαλλία, και η Ελλάδα αποτελούν μέλη του ΝΑΤΟ. Παρόλα αυτά, όχι μόνο υπάρχει σύγκρουση της πρώτης με τις δύο τελευταίες αλλά και πιθανότητα στρατιωτικής εμπλοκής της πρώτης με την τρίτη, πράγμα το οποίο θέτει υπό αμφισβήτηση την ίδια την ύπαρξη του ΝΑΤΟ όχι μόνο ως αμυντικού οργανισμού αλλά και της δυνατότητας του να παρέχει μια ενοποιημένη γεωπολιτική στάση, ένα ενιαίο γεωπολιτικό μπλοκ.
Βιβλιογραφία/Πηγές:
Βιβλία:
Άρς, Γ. Λ. (1994). Η Αλβανία και η Ήπειρος στα Τέλη του ΙΗ’ και στις Αρχες του ΙΘ’ Αιώνα. Εκδόσεις Gutenberg.
Βερέμης, Θ. (2005). Ιστορία των Ελληνοτουρκικών Σχέσεων: Απο το 1453 έως το 2005. Εκδόσεις Ι. Σιδέρης.
Ακαδημαϊκές πηγές:
Jaboor, J. (2021). France vs. Turkey in the EastMed: A Geopolitical Rivalry between a “Keeper” of the Old Order and a Challenging Emergent Power. Briefings de l’Ifri, Ifri. Διαθέσιμο σε: https://www.ifri.org/en/memos/france-vs-turkey-eastmed-geopolitical-rivalry-between-keeper-old-order-and-challenging
Yildirim, G. E. (2021) Deciphering France’s Mediterranean and Foreign Policy against Turkey. Insight Turkey 23(1), 161-181. Διαθέσιμο σε: https://www.insightturkey.com/articles/deciphering-frances-mediterranean-and-foreign-policy-against-turkey
Lika, I. (2020). The Greece-Egypt Maritime Agreement and its Implications for the Greek-Turkish Dispute in the Eastern Mediterranean. SETA Foundation. Διαθέσιμο σε: https://www.setav.org/en/analysis-the-greece-egypt-maritime-agreement-and-its-implications-for-the-greek-turkish-dispute-in-the-eastern-mediterranean
Πρωτογενείς πηγές:
Βουλή των Ελλήνων. (2021) Σχέδιο Νόμου Ελληνογαλλικής Συμφωνίας. Διαθέσιμο σε: https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/c8827c35-4399-4fbb-8ea6-aebdc768f4f7/01_%CE%A3%CE%A7%CE%95%CE%94%CE%99%CE%9F%20%CE%9D%CE%9F%CE%9C%CE%9F%CE%A5%20%CE%95%CE%9B%CE%9B%CE%97%CE%9D%CE%9F%CE%93%CE%91%CE%9B%CE%9B%CE%99%CE%9A%CE%97%20%CE%A3%CE%A5%CE%9C%CE%A6%CE%A9%CE%9D%CE%99%CE%91.pdf
Ειδησεογραφικές πηγές:
Ahmedzade, R. (2020). The Battle for Libya: Growing French–Turkish Rivalry in the Mediterranean. LSE Middle East Center Blog. Διαθέσιμο σε: https://blogs.lse.ac.uk/mec/2020/06/26/the-battle-for-libya-growing-french-turkish-rivalry-in-the-mediterranean/
Arab Center for Research and Policy Studies. (2020). The Libya-Turkey Memorandum of Understanding: Local and Regional Repercussions. Διαθέσιμο σε: https://arabcenterdc.org/resource/the-libya-turkey-memorandum-of-understanding-local-and-regional-repercussions/
Baker, L., Gumrucku, T., & Kambas M. (2019). Turkey-Libya maritime deal rattles East Mediterranean. Reuters. Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/article/world/turkey-libya-maritime-deal-rattles-east-mediterranean-idUSKBN1YT0JM/
Beverelli, L. (2022). Mare Nostrum: The Franco-Greek Defence Treaty. WavellRoom. Διαθέσιμο σε: https://wavellroom.com/2022/03/02/mare-nostrum-implications-franco-greek-defence-treaty/
Chaon, A. (2025). Turkey raps France, says US only counterpart in northeast Syria. Al-Monitor. Διαθέσιμο σε: https://www.al-monitor.com/originals/2025/01/turkey-raps-france-says-us-only-counterpart-northeast-syria
Owen, M. (2025). Syria’s government signs deal with Kurdish-led SDF forces in the northeast. France24. Διαθέσιμο σε: https://www.france24.com/en/live-news/20250310-%F0%9F%94%B4-syria-s-government-signs-deal-with-kurdish-led-authorities-in-the-northeast
Dalay, G. (2024). Turkey has emerged as a winner in Syria but must now use its influence to help build peace. Chatham House. Διαθέσιμο σε: https://www.chathamhouse.org/2024/12/turkey-has-emerged-winner-syria-must-now-use-its-influence-help-build-peace
France24 (2025). Syria withdraws from Paris plans on integrating Kurds. France24. Διαθέσιμο σε: https://www.france24.com/en/middle-east/20250809-syria-withdraws-from-paris-talks-on-integrating-kurds
Kokkinidis, T. (2025). Imia Crisis: The Closest Greece and Turkey Came to War. Διαθέσιμο σε: https://greekreporter.com/2025/01/28/imia-greece-turkey-war-crisis/
LeMonde (2025). Macron urges Ukraine to have ‘realistic’ expectations, warns about Iran in Middle East. LeMonde. Διαθέσιμο σε: https://www.lemonde.fr/en/france/article/2025/01/06/macron-urges-ukraine-for-realistic-expectations-warns-about-iran-in-middle-east_6736752_7.html
Reuters (2020). Libya’s Tripoli-based government and rival parliament take steps to end hostilities. Reuters. Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/article/us-libya-security/libyas-tripoli-based-government-and-rival-parliament-take-steps-to-end-hostilities-idUSKBN25H1BG/
Turkish Minute (2025). Turkey pressures Syria to cancel Paris meeting with Kurds, disrupting US-backed talks: report. Turkish Minute. Διαθέσιμο σε: https://turkishminute.com/2025/08/08/turkey-pressures-syria-to-cancel-paris-meeting-with-kurds-disrupting-us-backed-talks-report/
Ραβανός, Α. (2008). «Θα έχετε πάντοτε τη στήριξή μας». Το Βήμα. Διαθέσιμο σε: https://www.tovima.gr/2008/11/25/politics/tha-exete-pantote-ti-stiriksi-mas/
Πηγή εικόνας:
AFP (2021). US calls on Russia, Turkey to ‘immediately’ withdraw troops from Libya. AlArabiya English. Διαθέσιμο σε: https://english.alarabiya.net/News/north-africa/2021/01/28/US-calls-on-Russia-Turkey-to-immediately-withdraw-troops-from-Libya-