Γράφει η Ζωή Παπαδάκη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (εφεξής ΕΕ) συνιστά ένα σύνθετο πολιτικό μόρφωμα, το οποίο αποτελείται από θεσμικά όργανα όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τα όργανα αυτά συνεργάζονται σε πολλά επίπεδα και τομείς, ώστε αυτή η sui generis ένωση να λειτουργεί και να εξελίσσεται συνεχώς. Έτσι, το Eurogroup (Ευρωομάδα) αποτελεί ένα άτυπο όργανο που χρονολογείται από το 1997 στο πλαίσιο του οποίου συζητώνται θέματα για την ευθύνη που διαθέτει κάθε κράτος μέλος της ευρωζώνης σχετικά με το ευρώ. Στο όργανο αυτό συμμετέχουν οι υπουργοί των εκάστοτε κρατών μελών, οι οποίοι συναντώνται σε συνεδρίαση μια φορά τον μήνα πριν από την σύνοδο του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών θεμάτων (ECOFIN). Η νομική βάση του Eurogroup στηρίζεται στην Συνθήκη Λειτουργίας της ΕΕ στο άρθρο 137 και στο Πρωτόκολλο αριθμού 14 (Council of the European Union, 2025b).
Σκοπός του Eurogroup είναι τόσο να εγγυάται πως οι οικονομικές πολιτικές των κρατών της ευρωζώνης θα είναι εναρμονισμένες όσο και να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες που θα ευνοούν την οικονομική ανάπτυξη των κρατών μελών. Γεγονός σημαντικό, αφού αυτός ο συντονισμός προσφέρει οικονομική σταθερότητα στην ένωση ως σύνολο. Ακόμη, είναι ένα όργανο υπεύθυνο για την προπαρασκευαστική διαδικασία των συνόδων κορυφής και των υπόλοιπων ενεργειών που συνδέονται με αυτές. Οι συζητήσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο του αφορούν θέματα για το ευρώ, αλλά και ζητήματα που έχουν επιπτώσεις στις νομισματικές πολιτικές των κρατών (Council of the European Union, 2025b).
Όπως προαναφέρθηκε το Eurogroup συνεδριάζει μια φορά τον μήνα πριν τη σύνοδο του ECOFIN, ωστόσο, αν παρουσιαστεί ανάγκη υπάρχει η δυνατότητα σύγκλησης τόσο περισσότερων συνεδριάσεων όσο και τηλεδιασκέψεων. Είναι σημαντικό, να ειπωθεί πως οι συζητήσεις που διεξάγονται δεν είναι προς δημοσιοποίηση. Η σύνθεση των συνεδριάσεων είναι είτε η κλασική (οι υπουργοί οικονομικών της ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και ο Πρόεδρος του Eurogroup, εκπρόσωποι της Επιτροπής, εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής ΕΚΤ), συνήθως ο Πρόεδρος της ΕΚΤ και ένα μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής και ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας) είτε η διευρυμένη (και οι υπουργοί οικονομικών όλων των κρατών μελών). Με το πέρας της συνεδρίασης, ο πρόεδρος προβαίνει σε ανακοινώσεις μέσω συνέντευξης τύπου. Πώς εκλέγεται όμως ο πρόεδρος και ποιός είναι ο ρόλος του; (Council of the European Union, 2025b).
Σύμφωνα με το Council of the European Union (2025c), ο πρόεδρος της Ευρωομάδας εκλέγεται από τα μέλη της κάθε 2,5 έτη με δυνατότητα ανανέωσης. Κάθε ενεργό μέλος δύναται να εκλεγεί με το σύστημα της απλής πλειοψηφίας. Όσον αφορά την τελευταία διαδικασία εκλογών, αυτή ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2025 και ολοκληρώθηκε στις 11 Δεκεμβρίου οπότε εκλέχθηκε πρόεδρος ο Έλληνας υποψήφιος Κυριάκος Πιερρακάκης. Ο Έλληνας υπουργός ξεκίνησε τη θητεία του στις 12 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Έτσι, με αυτή την ιδιότητα ο Κυριάκος Πιερρακάκης προεδρεύει στις συνεδριάσεις, προετοιμάζει την ημερήσια διάταξη, είναι εκπρόσωπος της ευρωομάδας σε διεθνείς συναντήσεις, όπως G7, και διαμορφώνει τις εργασίες που απαιτούνται. Επιπροσθέτως, είναι εκείνος που ενημερώνει τόσο τους πολίτες όσο και όλους/όλες τους/τις υπουργούς των κρατών μελών που ανήκουν στην έκτος του ευρώ ζώνη για τα αποτελέσματα των συνεδριάσεων. Επομένως, η Ελλάδα έχει έμμεσα και στρατηγικά οφέλη από την εκλογή αυτή.
Είναι κομβικής σημασίας για την Ελλάδα, πως ο Κυριάκος Πιερρακάκης είναι ο πρώτος Έλληνας πολιτικός που αναλαμβάνει την προεδρία του Eurogroup. Σύμφωνα με το Reuters, η εκλογή αυτή δείχνει την μεταστροφή που έχει κάνει η χώρα από τα χρόνια της κρίσης (2010-2015), τότε είχε χρειαστεί τρεις φορές να παρέμβουν και να διασώσουν την χώρα κυβερνήσεις της ευρωζώνης ώστε να μην καταρρεύσει οικονομικά. Αυτό είναι σημαντικό, διότι δείχνει τη διεθνή πλέον αναγνώριση της χώρας τόσο πολιτικά όσο και θεσμικά. Όταν μια χώρα που βρισκόταν στο επίκενρο της κρίσης χρέους πλέον αποδεδειγμένα σημειώνει οικονομική ανάπτυξη, πλεονασματικούς προϋπολογισμούς και ένα δημόσιο χρέος που αν και είναι υψηλό μειώνεται με γοργούς ρυθμούς, αυτό επιβεβαιώνει τα βήματα ανάπτυξής της. Ο ευρωπαίος επίτροπος οικονομικών, σημείωσε πως η Ελλάδα από μια χώρα για την οποία υπήρχε η συζήτηση να μην συνεχίσει στην ευρωζώνη τελικά εξελίχθηκε σε μια οικονομία με τις καλύτερες επιδόσεις της ευρωζώνης (Kar-Gupta & Papadimas, 2025).
Επιπλέον, σε ευρωπαϊκό επίπεδο η εκλογή αυτή επιβεβαιώνει την πλήρη αλλαγή της χώρας αφού αυτή πλέον είναι υπεύθυνη για τον συντονισμό του συνόλου των υπουργών της ευρωζώνης και των οικονομικών πολιτικών. Ενώ, δημιουργεί και μια εικόνα αξιοπιστίας προς την Ελλάδα μετά από χρόνια, που υπήρχε ακόμη ο φόβος και η πιθανότητα εξόδου της χώρας από την ΕΕ. Όσον αφορά και την εσωτερική πολιτική σκηνή, φαίνεται η αλλαγή ρόλου της χώρας από το καθεστώς επιτήρησης σε καίριο δρών της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ακόμη και ο ίδιος ο πρωθυπουργός τόνισε πως από την περίοδο που ούτε οι τράπεζες δεν μπορούσαν να μείνουν ανοικτές στη χώρα, με τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις και αλλαγές στη στρατηγική που έγιναν, πλέον η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της νομισματικής ένωσης. Συνεπώς, είναι σημαντικό πως η χώρα θεωρείται ως ένα επιτυχές παράδειγμα στον ευρωπαϊκό κόσμο (Πασίσης, 2025).
Σύμφωνα με το Financial Times (2025) η ελληνική περίπτωση δεν είναι η μόνη, στην οποία έχει παρατηρηθεί ότι μια χώρα η οποία είχε διασωθεί οικονομικά απέκτησε μια τέτοια θέση στο Eurogroup. Ωστόσο, η Πορτογολία που πρoηγήθηκε με τον Mario Centeno στην ίδια θέση πριν κάποια χρόνια, δεν είχε τόσο σοβαρή, βαθιά, μακρόχρονη και υπαρξιακή κρίση. Αυτό ενισχύει ακόμη περισσότερο τη θέση στην οποία κατάφερε να φτάσει η Ελλάδα, μέσω των χειρισμών της. Το Eurogroup είχε ουσιαστικό ρόλο όταν το 2009 έγινε γνωστό ότι το έλλειμμα της χώρας ήταν πέντε φορές υψηλότερο από το όριο της ευρωζώνης και το 2015 η Γερμανία έφτασε να προτείνει την προσωρινή απομάκρυνση της Ελλάδας από το ευρώ. Για αυτό, βάση των παραπάνω φαίνεται η μακρά πορεία της χώρας για να αναδειχθεί ως μια αναπτυγμένη οικονομία.
Εν κατακλείδη, η εκλογή του Έλληνα υπουργού κατέστη εφικτή μετά από μια μακρά και δύσκολη περίοδο για την Ελλάδα, η οποία κλήθηκε να ξεπεράσει μια κρίση τόσο οικονομική όσο και πολιτική ως επακόλουθο. Μια χώρα κοντά στην καταστροφή, όπως οι ίδιοι της οι άνθρωποι χαρακτήρισαν, αλλά και κοντά στο να φτάσει στην έξοδο από το ευρώ, έχει καταφέρει σχεδόν δέκα χρόνια μετά την κορύφωση της κρίσης, να φτάσει στην κορυφή της νομισματικής ένωσης και να είναι αυτή πλέον επικεφαλής για τα οικονομικά ζητήματα όλων των αναπτυγμένων χωρών της ηπείρου τα οποία συντονίζει και έχει αυξημένη επιρροή στη λήψη των αποφάσεων.
Βιβλιογραφία
Πρωτογενείς Πηγές:
Council of the European Union. (2025a, December 12). Election procedure: Who elects the President of the Eurogroup. Διαθέσιμο στο : Εκλογή Προέδρου του Eurogroup – Consilium
Council of the European Union. (2025b, December 15). How the Eurogroup works. Διαθέσιμο στο : Πώς λειτουργεί το Eurogroup – Consilium
Council of the European Union. (2025c, June 10). Ρόλος του/της Προέδρου του Eurogroup. Διαθέσιμο στο : Ρόλος του/της Προέδρου του Eurogroup – Consilium
Άρθρα από το διαδίκτυο:
Financial Times. (2025, December). Greece’s Eurozone presidency marks big turnaround from era of crisis. Financial Times. Διαθέσιμο στο : Greece’s Eurozone presidency marks big turnaround from era of crisis
Kar-Gupta, S., & Papadimas, L. (2025, December 11). Greek finance minister Pierrakakis named new head of Eurogroup. Reuters. Διαθέσιμο στο : Greek minister heads Eurogroup, marking turnaround from years of crisis | Reuters
Πασίσης, K. (2025, Δεκέμβριος 12). Η ιστορική εκλογή Πιερρακάκη στην Προεδρία του Eurogroup και η ελληνική ολική επαναφορά. The President.Διαθέσιμο στο: Η ιστορική εκλογή Πιερρακάκη στην Προεδρία του Eurogroup και η ελληνική ολική επαναφορά – The President
Πηγή εικόνας :
Καθημερινή. (2023, Δεκέμβριος 4). Eurogroup: Σημείο καμπής στα οικονομικά – Θα καταργηθούν μέτρα στήριξης. Διαθέσιμο στο : Eurogroup: Σε «σημείο καμπής» τα οικονομικά – Θα καταργηθούν μέτρα στήριξης | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ