Γράφει η Ελένη Γεωργιακάκη
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον εισχωρήσει σε κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας. Σε οποιαδήποτε απορία ανακύψει, η διαδεδομένη φράση «γκούγκλαρε το» έχει πλέον αντικατασταθεί από εκείνη αντίστοιχα «ρώτα το chatgpt»,αποδεικνύοντας πως οι λύσεις που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν συχνά την πρώτη επιλογή. Εκτός όμως από την καθημερινότητα, η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται δυναμικά και στον κόσμο των επιχειρήσεων, αναδιαμορφώνοντας τον τρόπο λειτουργίας τους και εξελίσσοντας τις επιχειρηματικές πρακτικές. Η ραγδαία ανάπτυξη των ψηφιακών εργαλείων καλεί τις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν για να ανταπεξέλθουν στον επακόλουθο ανταγωνισμό και συνάμα, να ενισχύσουν την προστασία τους και να διαφυλάξουν την ταυτότητά τους. Για αυτόν τον λόγο, η Ε.Ε εφαρμόζει ένα αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη. Αποτελεί, όμως αυτό (το νομοθετικό πλαίσιο) ισχυρό πλεονέκτημα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σε σχέση με τις ανταγωνίστριές τους, ή σημαντικό εμπόδιο για την περαιτέρω ανάπτυξή τους;
Πιο συγκεκριμένα, η τεχνητή νοημοσύνη (εφεξής ΤΝ) αποτελεί ένα αναδυόμενο και συνεχώς εξελισσόμενο πεδίο που περιλαμβάνει τεχνολογίες οι οποίες επιτρέπουν στις μηχανές να μιμούνται τις ανθρώπινες γνωστικές λειτουργίες (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,2021). Μεταξύ αυτών των τεχνολογιών, περιλαμβάνεται η μηχανική μάθηση (machine learning) και η «βαθιά μάθηση» (deep learning), οι οποίες εκπαιδεύουν τους αλγόριθμους σε ήδη υπάρχοντα δεδομένα. Νέα προσθήκη αποτελεί η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (Generative Ai) η οποία συνίσταται στη δημιουργία νέου περιεχομένου (Bendimerad, 2025). Πέρα από τα πλέον γνωστά εργαλεία Chat Gpt και Gemini που ανταγωνίζονται σθεναρά τη μηχανή αναζήτησης Google, οι εργαζόμενοι αξιοποιούν ήδη πλήθος AI εργαλείων προκειμένου να διευκολυνθούν στην εργασία τους, όπως τα εργαλεία Perplexity, Copilot για την έρευνα και αναζήτηση πληροφοριών και άλλα, όπως τα Sora και DALL-E στον τομέα του μάρκετινγκ. Γι’ αυτό και μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά χρηματικά ποσά για την ενσωμάτωση και αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών, όπως μεταξύ άλλων, και η Grant Thornton International (Tennant, 2025).
Καθώς τα ψηφιακά εργαλεία εισέρχονται δυναμικά στον κόσμο του μάνατζμεντ, οι οργανισμοί επαναπροσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο χαράσσουν τη στρατηγική τους και προσεγγίζουν τους εταιρικούς τους πελάτες. Πρωτεύον πλεονέκτημα της ΤΝ αποτελεί η αυτοματοποίηση των διαδικασιών. Σημαντικά εργαλεία και συστήματα, όπως το Robotic Process Automation (RPA), μπορούν να χρησιμοποιηθούν με στόχο τη διαχείριση μεγάλου όγκου επαναλαμβανόμενων διαδικασιών, αποδεσμεύοντας τους εργαζόμενους από ανιαρές απασχολήσεις και εξοικονομώντας παράλληλα πολύτιμο χρόνο (Knight, 2017). Η τυποποίηση των διαδικασιών είναι εξαιρετικά χρήσιμη ειδικά όσον αφορά τις εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς επιτρέπει την άμεση και αποτελεσματική μεταφορά και αποθήκευση των προϊόντων, εξελίσσοντας ριζικά τον τρόπο διανομής των προϊόντων. Δεύτερη βασική πτυχή της ΤΝ αποτελεί η δυνατότητα επεξεργασίας μεγάλου όγκου δεδομένων, βελτιστοποιώντας σύνθετες διαδικασίες και παρέχοντας πρακτικές λύσεις και προβλέψεις σε πραγματικό χρόνο.
Στον τομέα του μάρκετινγκ, οι επιχειρήσεις αλλάζουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν αποφάσεις. Συγκεκριμένα, με τη βοήθεια των προηγμένων ψηφιακών εργαλείων οι επιχειρήσεις μπορούν να ανακαλύπτουν νέες αγορές, να εντοπίζουν καινοτόμες πρακτικές και να προσαρμόζονται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς. Έτσι, δίνονται σημαντικές κατευθύνσεις όσον αφορά τη λειτουργία της αγοράς, μέσω της χρήσης νέων μεθόδων πέραν αυτών της τμηματοποίησης, στόχευσης και τοποθέτησης (STP) (Huang & Rust, 2017). Τέλος, αναφορικά με την εμπειρία του καταναλωτή, οι αλγόριθμοι συναισθηματικής νοημοσύνης (ρομπότ, Αi Αgents) αξιοποιούνται για να αναλύσουν τις προτιμήσεις τους και για να παράσχουν πιο στοχευμένες προτάσεις με βάση τις ανάγκες τους, ενδυναμώνοντας έτσι τη σχέση και την αφοσίωση του πελάτη προς την επιχείρηση (Dekimpe, 2020).
Αν και τα εργαλεία ΤΝ αποδεικνύουν έμπρακτα ότι βελτιστοποιούν τις επιχειρηματικές πρακτικές και ενισχύουν την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων, η άκριτη και αλόγιστη χρήση τους γεννά ανησυχίες. Η αυτοματοποίηση των διαδικασιών δημιουργεί ερωτήματα για πιθανή παραγκώνιση του ανθρώπινου παράγοντα και απώλεια θέσεων εργασίας (Jarrahi, 2018). Μεγάλη πρόκληση συνιστά δε και το ζήτημα του απορρήτου και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των χρηστών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα μάλιστα αποτελεί η πρόσφατη διαρροή συνομιλιών χρηστών του Grok και του Ai chatbot του ElonMusk στο διαδίκτυο (Martin, 2025). Παράλληλα, μία από τις μεγαλύτερες απειλές είναι η διάδοση ψευδών ειδήσεων με παραπλανητικό τρόπο, το λεγόμενο “Hallucination”, το οποίο σε συνδυασμό με τη μεροληψία που παρατηρείται σε αυτά τα εργαλεία δίνει λανθασμένες απαντήσεις (Lee, 2018).
Για αυτούς τους λόγους η Ε.Ε θέσπισε ένα αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο για να μετριάσει τις συνέπειες της αλόγιστης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης. Πρώτα από όλα, σημαντική πρωτοβουλία αποτελεί η πρόσφατη υιοθέτηση του Ai Act για την ορθή ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο της Ε.Ε, 2024). Ο Κανονισμός προβλέπει ρητά υποχρεώσεις τόσο για τους παρόχους όσο και για τους φορείς χρήσης τεχνολογιών ΤΝ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι, οι διακρίσεις και η μεροληψία αυτών των συστημάτων. Ειδικότερα, ο νέος κανονισμός διακρίνει τέσσερα διαφορετικά επίπεδα κινδύνου, ανάλογα με τη σοβαρότητά τους (ελάχιστος ή μηδενικός κίνδυνος, περιορισμένος, υψηλός και μη αποδεκτός κίνδυνος) και ορίζει διαφορετικά πρότυπα για το κάθε επίπεδο αντίστοιχα. Έτσι, συστήματα ΤΝ που ανήκουν στο επίπεδο του μη αποδεκτού κινδύνου απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται. Παράλληλα, σε συνδυασμό και με προγενέστερα μέτρα όπως ο Κανονισμός για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) και ο Κανονισμός για τις ψηφιακές αγορές (DMA) του 2022, η Ε.Ε θέτει ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας για φαινόμενα αλγοριθμικής χειραγώγησης καθώς και πιθανής νόθευσης του ανταγωνισμού από “gatekeepers’’της αγοράς, με απώτερο σκοπό την προστασία των προσωπικών δεδομένων και κατ’ επέκταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Από την άλλη πλευρά, η Αμερική λόγω του σύνθετου ομοσπονδιακού συστήματός της προσεγγίζει διαφορετικά το ζήτημα της χρήσης των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης (SIG, 2025). Το 2020, υπό την προεδρία Τράμπ θεσπίστηκε ο νόμος για την Εθνική Πρωτοβουλία Τεχνητής Νοημοσύνης, ο οποίος στηρίζει την ενσωμάτωση και χρήση της από ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς καθώς και διοικητικές υπηρεσίες (NIST, OSTP). Ωστόσο, βασικός στόχος του δεν είναι τόσο η ρύθμιση της ΤΝ, όσο η προώθηση της έρευνας και καινοτομίας στον τομέα της τεχνολογίας. Επίσης, η προσπάθεια του προέδρου Μπάιντεν για ασφαλή πρόσβαση στην ΤΝ, θεσπίζοντας αντίστοιχο εκτελεστικό διάταγμα το 2023 (Congress, 2023) ματαιώθηκε αργότερα από την κυβέρνηση Τράμπ. Μάλιστα, τον Ιανουάριο του 2025 υπεγράφη το εκτελεστικό διάταγμα με τίτλο «Άρση των εμποδίων στην αμερικανική ηγεσία στην τεχνητή νοημοσύνη», με στόχο ξανά την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της εθνικής ασφάλειας και κατ’ επέκταση της παγκόσμιας κυριαρχίας της Αμερικής στην τεχνητή νοημοσύνη (White House, 2025). Γίνεται λοιπόν αντιληπτό, ότι η Αμερική εφαρμόζει μια πιο χαλαρή πολιτική, εστιασμένη στην ελεύθερη αγορά για την ενίσχυση της ισχύος της και όχι τόσο την προστασία των πολιτών της.
Η Κίνα με τη σειρά της, τοποθετεί την ΤΝ στο επίκεντρο της αναπτυξιακής της στρατηγικής υιοθετώντας ένα αυστηρό μοντέλο κρατικής εποπτείας. Όμοια με την Αμερική, δεν υπάρχει ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο, αλλά μια σειρά από κανονιστικές πράξεις, όπως για παράδειγμα ο Κανονισμός για τα Συστήματα Συστάσεων(Algorithm Recommendation Regulation) ο οποίος προωθεί τη διαφάνεια των αλγοριθμικών συστημάτων, καθώς και τη συμμόρφωσή τους με τις βασικές κοινωνικές αξίες (China Laws Portal – CJO, n.d.). Ακολούθως, ο Κανονισμός για την Τεχνολογία Βαθιάς Σύνθεσης και ο Προσωρινός Κανονισμός για τη Γενετική ΤΝ του 2023, θέτουν αυστηρό πλαίσιο για τα γλωσσικά μοντέλα, προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε ποιοτικά δεδομένα εκπαίδευσης και ο περιορισμός ψευδών ή πολιτικά ευαίσθητων πληροφοριών. Τέλος, το Σχέδιο Μέτρων Ηθικού Ελέγχου Επιστημονικής Έρευνας (Draft Ethical Review Measure) το 2017, επιβάλλει ηθικό έλεγχο στα έργα που αναπτύσσονται με συστήματα ΤΝ και έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην κοινωνία (Latham & Watkins, 2023), προκειμένου να διαπιστωθεί ότι το έργο είναι ηθικά αποδεκτό και δεν βλάπτει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τέλος, η Κίνα με βάση τον 14ο Πενταετή Αναπτυξιακό Σχεδιασμό, οραματίζεται να καταστεί παγκόσμιος ηγέτης στην ΤΝ έως το 2030, με μία αγορά αξίας περίπου 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων αλλά και να καθορίσει τεχνικά, ηθικά και ρυθμιστικά πρότυπα διεθνούς εμβέλειας (Rolf, 2023).
Γίνεται λοιπόν αντιληπτό, ότι η Ε.Ε, οι ΗΠΑ και η Κίνα υιοθετούν διαφορετικές προσεγγίσεις για την ρύθμιση της ΤΝ. Η Ε.Ε έχοντας θεσπίσει ένα διακριτό νομοθετικό πλαίσιο, επιδιώκει να προωθήσει την καινοτομία στις επιχειρήσεις της, με κύρια στόχευση όμως την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ενίσχυση της διαφάνειας στα ψηφιακά συστήματα. Από την άλλη, η Αμερική αξιοποιεί την ΤΝ ως εργαλείο επίδειξης ισχύος και προώθησής της ως παγκόσμιας δύναμης, χωρίς να μεριμνά ιδιαίτερα για την ασφαλή πρόσβαση στα συστήματα αυτά. Ο ανταγωνισμός, μάλιστα, για την πρωτοκαθεδρία στην ΤΝ αποτελεί κοινό στοιχείο με την Κίνα. Η διαφορά είναι ότι η τελευταία ακολουθεί ένα μοντέλο κρατικού ελέγχου που στοχεύει στη διατήρηση κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας, καταλήγοντας έτσι στον κρατικό έλεγχο της πληροφορίας και περιορίζοντας την ελευθερία λόγου.
Συμπερασματικά από την ανάλυση που προηγήθηκε γίνεται αντιληπτό, ότι η TN έχει αναδιαμορφώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον, βελτιώνοντας τις επιχειρησιακές διαδικασίες και πρακτικές και παρέχοντας κατ’ αυτό τον τρόπο καλύτερα και πιο άμεσα αποτελέσματα τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους πελάτες τους. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές πτυχές που χρήζουν προσοχής προκειμένου να εξασφαλιστεί ασφαλής και εποικοδομητική πρόσβαση στα εργαλεία ΤΝ. Για αυτόν τον λόγο, κάθε χώρα υιοθετεί ένα διαφορετικό πλαίσιο ρύθμισης (των νέων ψηφιακών εργαλείων). Συγκριτικά με τις ΗΠΑ και την Κίνα δε, το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ενδέχεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, καθώς απαιτεί περισσότερους ελέγχους, για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της προστασίας των πολιτών. Και αυτό συμβαίνει λόγω του χρόνου και κόστους συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο. Ωστόσο, το πλαίσιο ρύθμισης πρέπει να είναι ολιστικό και να μεριμνά για πιθανούς κινδύνους, ώστε να παρέχεται μια βιώσιμη και κοινωνικά αποδεκτή τεχνολογική ανάπτυξη ενώ είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η Ε.Ε από την πλευρά της στηρίζει τις επιχειρήσεις της και χρηματοδοτεί startups και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αναπτύσσουν συστήματα ΤΝ (European Innovation Council, European Digital Innovation Hubs).
Πηγές:
Αρθρογραφία
Bendimerad, S. (2025). Artificial intelligence, machine learning, deep learning, and generative AI — clearly explained. Towards Data Science. Διαθέσιμο σε: https://towardsdatascience.com/artificial-intelligence-machine-learning-deep-learning-and-generative-ai-clearly-explained/
Congress. (2020). H.R.6216 – National Artificial Intelligence Initiative Act of 2020. Διαθέσιμο σε: https://www.congress.gov/bill/116th-congress/house-bill/6216
Dekimpe, M. (2020). Retailing and retailing research in the age of big data analytics. International Journal of Research in Marketing. Διαθέσιμο σε: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S016781161930062X
Huang, M. H. &Rust, R. T. (2017). Technology-driven service strategy. Journal of the Academy of Marketing Science. Διαθέσιμο σε: https://www.researchgate.net/publication/317773788_Technology-driven_service_strategy
Jarrahi, M. H. (2018). Artificial intelligence and the future of work: Human-AI symbiosis in organizational decision making. Business Horizons. Διαθέσιμο σε: https://www.researchgate.net/publication/320812037_Artificial_Intelligence_and_the_Future_of_Work_Human-AI_Symbiosis_in_Organizational_Decision_Making
Knight, W. (2017). The dark secret at the heart of AI. MIT Technology Review. Διαθέσιμο σε: https://www.technologyreview.com/2017/04/11/5113/the-dark-secret-at-the-heart-of-ai/
Latham & Watkins. (2023). China’s New AI Regulations. Διαθέσιμο σε: https://www.lw.com/admin/upload/SiteAttachments/Chinas-New-AI-Regulations.pdf
Lee, M. K. (2018). Understanding perception of algorithmic decisions: Fairness, trust, and emotion in response to algorithmic management. Big Data & Society. Διαθέσιμο σε: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2053951718756684
Martin, Ι. (2025). Elon Musk’s xAI Published Hundreds Of Thousands Of Grok Chatbot Conversations. Forbes. Διαθέσιμo σε: https://www.forbes.com/sites/iainmartin/2025/08/20/elon-musks-xai-published-hundreds-of-thousands-of-grok-chatbot-conversations/
Rolf, S. (2023). CHINA’S REGULATIONS ON ALGORITHMS. Context, impact, and comparisons with the EU. Διαθέσιμο σε: https://library.fes.de/pdf-files/bueros/bruessel/19904.pdf
Tennant, S. (2025). Grant Thornton Advisors investing $1B in AI technology rollout. Grant Thornton Ireland News Centre. Διαθέσιμο σε: https://www.grantthornton.ie/news-centre/ai-technology-investment-rollout/
Trova, G. (2025). AI legislation in the US: A 2025 overview. Διαθέσιμο σε: https://www.softwareimprovementgroup.com/blog/us-ai-legislation-overview/
White House. (2025). Removing barriers to American leadership in artificial intelligence. Διαθέσιμο σε: https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/01/removing-barriers-to-american-leadership-in-artificial-intelligence/
Κανονισμοί -νομοθετικό πλαίσιο
China Laws Portal – CJO. (n.d.) Regulations on the Administration of Algorithm Recommendation of Internet Information Services. Διαθέσιμο σε: https://www.chinajusticeobserver.com/law/x/regulations-on-the-administration-of-algorithm-recommendation-of-internet-information-services-20220104
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο & Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.(2024). Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 300/2008, (ΕΕ) αριθ. 167/2013, (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1139 και (ΕΕ) 2019/2144 και των οδηγιών 2014/90/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/797 και (ΕΕ) 2020/1828 (κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη). Διαθέσιμο σε:https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32024R1689
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. (2021). Τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη και πώς χρησιμοποιείται; Διαθέσιμο σε: https://www.europarl.europa.eu/topics/el/article/20200827STO85804/ti-einai-i-techniti-noimosuni-kai-pos-chrisimopoieitai
Πηγή εικόνας:
KostogiannisT. (2024). Η Τεχνητή Νοημοσύνη Δημιουργεί Εικόνες Με Τις Ιδέες Σας. Διαθέσιμο σε: https://gain.gr/techniti-noimosyni-dimiourgei-eikones-me-tis-idees-sas/