Loading...
Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική ΕπικαιρότηταΣυνεντεύξεις

Εγώ, Famagusta! #givefamagustaback

Συνέντευξη της Αρχισυντάκτριας του ΟΔΕΘ, Όλγας Τσουκαλά, με τον κ. Γεώργιο Χατζηγεωργίου*

Απόγευμα Σαββάτου, εν καιρώ της πανδημικής έξαρσης του Covid-19, συζητήσαμε διαδικτυακά με τον κο Γεώργιο Χατζηγεωργίου για τα γεγονότα που εκτυλίχτηκαν στην περιοχή της Αμμοχώστου, τα Βαρώσια, όπου αντηχεί το σύνθημα #givefamagustaback, καθώς επίσης και για τις «προεδρικές» εκλογές στις κατεχόμενες από την Τουρκία περιοχές της Κύπρου.

Καλησπέρα Γιώργο και σε ευχαριστώ για την αποδοχή της συνέντευξης. 

Καλησπέρα Όλγα, εγώ ευχαριστώ για τη φιλοξενία στον Όμιλο Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων (ΟΔΕΘ).

Ξεκινώντας, στις 8.10.2020 σημειώθηκε ένα ακόμη περιστατικό τουρκικής προκλητικότητας στην Κύπρο, όταν με εντολή του Τούρκου Πρόεδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, άνοιξαν οι πύλες της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, στην περιοχή των Βαρωσίων, «μιας έρημης πόλης κλειστής εδώ και 46 χρόνια»[1]. Πως κρίνεις πολιτικά αυτή την ενέργεια;

To άνοιγμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου είναι μια αρνητική εξέλιξη. Η χρονική στιγμή που επέλεξε η Τουρκία για να ανοίξει μέρος της παραλίας της περίκλειστης πόλης δεν ήταν τυχαία. Δυστυχώς ένα πολύ ευαίσθητο θέμα για όλους τους Αμμοχωστιανούς αλλά και για όλους τους Κύπριους, έγινε προεκλογικό εργαλείο στα χέρια του Τούρκου Προέδρου για την ανάδειξη του εκλεκτού του, κ. Ερσίν Τατάρ, στην ηγεσία των Τουρκοκυπρίων. Το άνοιγμα μέρους της παραλίας της περίκλειστης πόλης των Βαρωσίων ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης τύπου, του Τούρκου Προέδρου και του υποψήφιου «Προέδρου» του ψευδοκράτους, Ερσίν Τατάρ, ο οποίος τελικά με δυσκολία κατάφερε να κερδίσει τις λεγόμενες εκλογές στα κατεχόμενα. 

Οι προκλητικές παρεμβάσεις από την Τουρκία δεν μοίρασαν μόνο τους ψηφοφόρους στα κατεχόμενα, αλλά δημιουργούν και σοβαρές πολιτικές προεκτάσεις. Τέτοιου είδους μονομερείς ενέργειες, όπως το άνοιγμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, δεν συντείνουν με κανένα τρόπο στην αποκλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, ούτε βέβαια στις προσπάθειες για επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό.

Τι είναι αυτό που αντικρύζει κανείς από την ημέρα εκείνη στην πόλη της Αμμοχώστου, στα Βαρώσια; 

Καταρχάς, να σας πω ότι και οι γονείς μου είναι πρόσφυγες από την Επαρχία Αμμοχώστου. Όταν έγινε η Τουρκική εισβολή του 1974 εκτοπίστηκαν στη Λάρνακα όπου ξεκίνησαν ξανά τις ζωές τους. Μεγάλωσα στη Λάρνακα με την προσφυγική καταγωγή να αποτελεί κομμάτι του εαυτού και της ταυτότητας μου και γνώρισα την Αμμόχωστο μέσα από τις ιστορίες, τον πόθο και την αγάπη των ανθρώπων της. Για όσους, λοιπόν, δεν γνωρίζουν ποια ήταν η Αμμόχωστος, η ιστορία της πόλης αυτής, είναι μια λαμπρή ιστορία του Ελληνισμού στην Κύπρο, μια ιστορία πολλών αιώνων γεμάτη με εκτοπισμούς, φυσικές καταστροφές και ανοικοδομήσεις, με την πόλη πάντα να αναγεννάται μέσα από διάφορα ονόματα – Έγκωμη, Σαλαμίνα, Κωνστάντια, Αρσινόη, ωσότου και έπεσε στους Οθωμανούς με αποτέλεσμα να κτιστεί η πόλη στο Βαρώσι.

Η Αμμόχωστος ήταν για τα δεδομένα της εποχής μια απίστευτη πόλη, με αποχετευτικό σύστημα, κεντρικές λεωφόρους, καφεστιατόρια, γήπεδα, νυχτερινά κέντρα, επιβλητικά κτήρια και σύγχρονα ξενοδοχεία. Το λιμάνι της Αμμοχώστου κατείχε τα ηνία στην επιβατική κίνηση αλλά και στις εισαγωγές και εξαγωγές που γίνονταν στην Κύπρο. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη και η Δημοτική Πινακοθήκη της πόλης αποτελούσαν σύμβολα της πνευματικής ζωής της χώρας ενώ διάσημες γιορτές, όπως η Γιορτή του Πορτοκαλιού και τα Ανθεστήρια, συνέβαλαν τα μέγιστα στην πολιτισμική ανάπτυξη του τόπου. Στη δεκαετία του 1970 η Αμμόχωστος ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της περιοχής, ενώ οι επισκέψεις γνωστών προσωπικοτήτων της εποχής έκαναν την πόλη γνωστή παγκοσμίως.

Αυτή ήταν η Αμμόχωστος. Αυτό ήταν το Βαρώσι. Όλα όμως σταμάτησαν το 1974! 

Όταν έγινε η Τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, χιλιάδες Κύπριοι έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα, μεταξύ άλλων, 39.000 μόνιμοι κάτοικοι των Βαρωσίων. Οι Τούρκοι κατέλαβαν την πόλη, την περιέφραξαν και απαγόρευσαν την είσοδο στους νόμιμους κατοίκους της. Έκτοτε τα Βαρώσια βρίσκονται υπό καθεστώς ομηρίας και παρέμειναν εγκαταλελειμμένα όλα αυτά τα χρόνια. Λόγω της μη αξιοποίησής τους, τα τότε επιβλητικά κτίρια και ξενοδοχεία πλέον καταρρέουν και γενικά τα πάντα έχουν αλλοιωθεί. Είναι ακριβώς λόγω της όλης ατμόσφαιρας που πολλοί αναφέρονται στα Βαρώσια ως «πόλη-φάντασμα». Ελπίζουμε σύντομα να μας διαψεύσει η ιστορία, οι νόμιμοι κάτοικοι να επιστρέψουν, το Βαρώσι να ξαναζωντανέψει και η πόλη να αποκτήσει την παλιά της αίγλη.

Πηγές και αναφορές κάνουν μνεία για ένα νέο «Αττίλα». Με ποιο τρόπο μπορεί, κατά την άποψη σου, να αντιμετωπιστεί η έκρυθμη κατάσταση που προκαλεί η Τουρκία στην περιοχή;

Η παράνομη ενέργεια της Τουρκίας στην Αμμόχωστο συνιστά αλλαγή του status quo, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η Αμμόχωστος προστατεύεται από το Συμβούλιο Ασφαλείας, με το ψήφισμα 550 του 1984, το οποίο απαιτεί όπως η πόλη επιστραφεί στους νόμιμους κατοίκους της. Το ίδιο προνοεί και το ψήφισμα 789 του 1992. Οι ενέργειες της Τουρκίας στην Αμμόχωστο δεν συνάδουν με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, ούτε με τα όσα περιλαμβάνονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου και σε διάφορα άλλα ψηφίσματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων Διεθνών Οργανισμών, που απαιτούν την πλήρη συμμόρφωση της Τουρκίας με τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών για την Αμμόχωστο καθώς και τον τερματισμό των μονομερών έκνομων ενεργειών.

Παρά τις προειδοποιήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Τουρκία συνεχίζει τις παράνομες δραστηριότητες εξερεύνησης υδρογονανθράκων στα χωρικά ύδατα, στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και στην υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως επίσης και στην Ελληνική υφαλοκρηπίδα, κατά παράβαση των κανόνων του διεθνούς δικαίου και του Δικαίου της θάλασσας. Μετά την απόφαση του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Τουρκία αντί να συμμορφωθεί στις σαφείς προειδοποιήσεις που της έγιναν, εντείνει μάλιστα τις προκλήσεις βγάζοντας ξανά έξω το Οruc Reis και φτάνοντας για πρώτη φορά 8 ναυτικά μίλια έξω από το Καστελόριζο.

Μέσω της ενεργούς διπλωματίας θα συνεχίσουμε να θέτουμε τα πιο πάνω ζητήματα σε όλα τα επίπεδα και σε όλα τα βήματα που συμμετέχουμε μέχρι η Τουρκία να τερματίσει όλες τις ενέργειες που προκαλούν αστάθεια στην περιοχή. Η καλύτερη απάντηση στις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας είναι η εμβάθυνση των σχέσεων με χώρες της περιοχής και η συνεργασία σε σειρά θεμάτων, υποβοηθώντας έτσι την υπεράσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και την αντιμετώπιση των Τουρκικών προκλήσεων.

Τι σημαίνει η μη αναμενόμενη νίκη του Ερσίν Τατάρ, στις πρόσφατες λεγόμενες προεδρικές εκλογές του Οκτωβρίου στην Κατεχόμενη Κύπρο, για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την επίλυση του Κυπριακού; 

Το αποτέλεσμα των εκλογών στην τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι απόλυτα σεβαστό. Εκπρόσωπος της τουρκοκυπριακής πλευράς είναι πλέον ο κ. Ερσίν Τατάρ, με τον οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία θα συνομιλεί ώστε να εξαντλήσουμε όλες τις δυνατότητες για εξεύρεση μιας συνολικής λύσης του κυπριακού προβλήματος.

Οι λεγόμενες εκλογές στα κατεχόμενα μόλις ολοκληρώθηκαν και γι’ αυτό είναι νωρίς για να εξάγουμε συμπεράσματα. Επί του παρόντος, αυτό που μπορούμε να σημειώσουμε είναι ότι αν ο κ. Ερσίν Τατάρ διατηρήσει τις θέσεις του για το Κυπριακό, όπως αυτές διατυπώθηκαν κατά την «προεκλογική περίοδο» αλλά και σε πρόσφατες δηλώσεις του, η προσπάθεια για επίλυση του κυπριακού θα είναι ακόμα πιο δύσκολη, ενώ οι όποιες εξελίξεις ενδεχομένως υπάρξουν, θα διασυνδέονται με τις ευρύτερες επιδιώξεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Αναμένουμε, λοιπόν, να φανεί στην πράξη ποια θα είναι η στάση την οποία θα τηρήσει ο κ. Ερσίν Τατάρ και ποια θα είναι η ανταπόκριση του στο κάλεσμα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για μια άτυπη πενταμερή.

Από την άλλη, ακόμα και αν εκλεγόταν ο κ. Ακιντζί, η επίτευξη συμφωνίας ενόψει μιας νέας διαπραγματευτικής διαδικασίας, δεν ήταν δεδομένη. Η ουσία, λοιπόν, παραμένει και η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως και του Δημοκρατικού Συναγερμού είναι δεδομένη. Θα προσπαθήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις να επανενώσουμε τον τόπο μας και γι’ αυτό ελπίζουμε στην επανέναρξη των συνομιλιών το συντομότερο, με μοναδικό σκοπό την επίτευξη λύσης στη βάση ενός διζωνικού, δικοινοτικού μοντέλου λύσης, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, καθώς και τους νόμους, τις αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι, παρά τις προκλητικές παρεμβάσεις της Τουρκίας, ο κ. Ακιντζί έχασε οριακά τη μάχη των ψευδοεκλογών, αφού τον ψήφισαν σχεδόν το 50% εκείνων που προσήλθαν στις κάλπες. Λαμβάνοντας υπόψη και το μεγάλο ποσοστό αποχής, μπορούμε να ελπίζουμε ότι και τις δυο πλευρές διακατέχει ακόμα η κοινή επιθυμία της επανένωσης της χώρας στα πλαίσια μιας ομοσπονδιακής λύσης.

Προτού η συνέντευξη φτάσει στο τέλος της, θα ήθελα να μου περιγράψεις συνοπτικά την πολιτική σου πορεία στο Δημοκρατικό Συναγερμό (ΔΗ.ΣΥ) και στην Ευρώπη. 

Η ενασχόληση μου με τα κοινά ξεκινά από τα μαθητικά χρόνια. Είχα την τιμή να διατελέσω Πρόεδρος της Μαθητικής Κίνησης του ΔΗ.ΣΥ, Πρόεδρος του EDS (European DemocratStudents), της Φοιτητικής Νεολαίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και Αντιπρόεδρος της Νεολαίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπου σήμερα είμαι επικεφαλής της στρατηγικής ατζέντας για τη νεολαία για την επόμενη δεκαετία (Agenda 2030). Σε εθνικό επίπεδο, υπηρέτησα τη Νεολαία του ΔΗ.ΣΥ και τον ίδιο το ΔΗ.ΣΥ από διάφορες θέσεις μέχρι τον πρόσφατο διορισμό μου στη θέση του Αναπληρωτή Εκπροσώπου Τύπου. Σ’ αυτό το σημείο θα ήθελα να ευχαριστήσω την ηγεσία του ΔΗ.ΣΥ και ιδιαίτερα τον Πρόεδρο, κ. Αβέρωφ Νεοφύτου, για τις ευκαιρίες που δίνει στους νέους, όχι για να τους χαριστούν θέσεις αλλά για να αποδείξουν τη δουλειά που μπορούν να κάνουν για την παράταξη και για τον τόπο.

Ολοκληρώνοντας, ένα προσωπικό σου σχόλιο, σκέψη ή ευχή για τις εξελίξεις και το μέλλον στην Κύπρο…

Σαράντα έξι χρόνια που υφίσταται το κυπριακό πρόβλημα είναι πολλά όπως πολλές είναι και οι γενιές που βίωσαν και βιώνουν ακόμη το εθνικό μας πρόβλημα. Ο λαός και από τις δυο μεριές έχει κουραστεί και προσβλέπει σε ένα ειρηνικό και ασφαλές μέλλον. Εύχομαι ότι, παρά τις δυσκολίες που διαφαίνονται, η Τουρκία θα αποφασίσει να συμβάλει εποικοδομητικά στις προσπάθειες για επίτευξη μιας συνολικής  και διαρκούς λύσης στο κυπριακό πρόβλημα. Να μπορέσουμε επιτέλους να πετύχουμε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση για ολόκληρο το λαό της Κύπρου, αξιοποιώντας την ιδιότητα της Κύπρου ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι η καλύτερη διασφάλιση της ασφάλειας και της ευημερίας όλων των Κυπρίων.

Πολύ κατατοπιστικά όλα όσα μας περιέγραψες και μας μετάδωσες από την Κύπρο. Στο σημείο αυτό να σε ευχαριστήσω για το χρόνο σου στην παρούσα συνέντευξη και να ευχηθώ κάθε επαγγελματική και πολιτική επιτυχία στο έργο σου στο Δημοκρατικό Συναγερμό και την Επιτροπή Νεολαίας του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Εγώ να σε ευχαριστήσω, Όλγα, για τη φιλοξενία στον Όμιλο Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων (ΟΔΕΘ) και να ευχηθώ με τη σειρά μου κάθε επιτυχία στον ΟΔΕΘ και στα δικά σου επαγγελματικά σχέδια.

*Ο Γεώργιος Χατζηγεωργίου είναι δικηγόρος, αναπληρωτής Εκπρόσωπος Τύπου του Δημοκρατικού Συναγερμού και επικεφαλής της στρατηγικής για τη Νεολαία (Agenda 2030) στην Επιτροπή Νεολαίας του Συμβουλίου της Ευρώπης.


[1] https://gr.euronews.com/2020/10/09/kypros-varosia-ammochostos-eikones-egkataleipsis-46-xronia-meta

Πηγή εικόνων: Φωτογραφικό αρχείο του Γεώργιου Χατζηγεωργίου, Αμμόχωστος, Οκτώβριος 2020

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *