Κλιματική Αλλαγή, Περιβαλλοντολογικά Προβλήματα και Δίκαιο Ενέργειας

Το εκτεταμένο νομικό πλαίσιο του Βορείου Πόλου

   Ο Βόρειος Πόλος αποτελεί το βορειότερο σημείο του πλανήτη και υπάγεται στην περιοχή της Αρκτικής. Το μεγαλύτερο μέρος της Αρκτικής Θάλασσας καλύπτεται από πάγο, με μέσο πάχος τα τρία μέτρα και ανώτερο τα εννέα. Η αύξηση της θερμοκρασίας στην Αρκτική όμως είναι ραγδαία. Αυτό προκαλεί το λιώσιμο των πάγων, τον κίνδυνο αφανισμού κυρίως της τοπικής πανίδας και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Σύμφωνα με μετρήσεις του Περιβαλλοντικού Παρατηρητηρίου του Βορείου Πόλου, η Αρκτική βίωσε ένα ασυνήθιστο άλμα θερμοκρασίας , καθώς κατέστησε την περιοχή της θερμότερη από ορισμένες πολιτείες στην Ευρώπη και στην Αμερική. Συγκεκριμένα, η θερμοκρασία έφτασε έως τους 35 βαθμούς κελσίου. Αυτό οφείλεται στο ίδιο σύστημα χαμηλής πίεσης που προκάλεσε πρόσφατα έντονες πλημμύρες στην Αγγλία και την Σκωτία. 



Η κατάσταση επιδεινώνεται από ένα ιδιαίτερο φαινόμενο Ελ Νίνο στον ειρηνικό ωκεανό που διαταράσσει τα ρεύματα αέρα και έχει αρνητικό αντίκτυπο στις καιρικές συνθήκες σε όλο τον κόσμο. Η ραγδαία αύξησης της θερμοκρασίας στην Αρκτική αποτελεί παράγοντα, ο οποίος επιβάλει τη δέσμευση της ΕΕ για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία του περιβάλλοντος. Η Αρκτική είναι πολύ σημαντική για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρότι δεν βρέχεται άμεσα από τον Αρκτικό ωκεανό, αλλά συνδέεται άρρηκτα με την Αρκτική. Παράλληλα, τους συνδέουν οικονομικοί, ιστορικοί, εμπορικοί και γεωγραφικοί δεσμοί ενώ πολλές τρέχουσες ευρωπαϊκές δραστηριότητες, χρηματοδοτήσεις ,προγράμματα και αποφάσεις έχουν ήδη αντίκτυπο στη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής. Επίσης, τρία κράτη της Αρκτικής αποτελούν κράτη μέλη της ΕΕ που είναι η Δανία, η Σουηδία και η Φιλανδία. Παράλληλα, μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού χώρου αποτελούν η Ισλανδία και η Νορβηγία και τέλος ο Καναδάς και οι Ηνωμένες πολιτείες είναι στρατηγικοί εταίροι της ΕΕ.

  Για την Αρκτική ισχύει ένα εκτεταμένο διεθνές νομικό πλαίσιο στο οποίο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας με την οποία κατοχυρώνονται τα δικαιοδοτικά δικαιώματα των κρατών στις διάφορες θαλάσσιες ζώνες που η ΕΕ αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της UNCLOS. Επιπρόσθετα, περιλαμβάνεται ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός που έχει την ευθύνη της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και της πρόληψης της θαλάσσιας ρύπανσης από πλοία. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι μέλη του ΔΝΟ. Ακόμα περιλαμβάνεται το Συμβούλιο της Αρκτικής που είναι ένα διεθνές, διακυβερνητικό βήμα που ασχολείται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την περιβαλλοντική προστασία της Αρκτικής Επίσης , το Ευρω-Αρκτικό Συμβούλιο της θάλασσας του Μπάρεντς είναι το βήμα διακυβερνητικής και διαπεριφερειακής συνεργασίας στην περιοχή της θάλασσας του Μπάρεντς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι πλήρες μέλος. Η Βόρεια Διάσταση είναι μια κοινή πολιτική μεταξύ της ΕΕ, της Ρωσίας ,της Νορβηγίας και της Ισλανδίας, η οποία ξεκίνησε το 1999 με στόχο να παρέχει ένα πλαίσιο για την προώθηση του διαλόγου και την ανάπτυξη συγκεκριμένης συνεργασίας σε θέματα οικονομίας, ο πολιτισμού, το περιβάλλοντος και οι μεταφορών. Τέλος, περιλαμβάνεται η σύμβαση ΟSPAR που έχει ως στόχο την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων από τις αναδυόμενες απειλές που σχετίζονται με τη ρύπανση, τις θαλάσσιες δραστηριότητες σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή και την αυξημένη ανθρώπινη παρουσία.

  Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμβάλλει στις εργασίες που πραγματοποιούνται στην Αρκτική καθώς τα συμφέροντα της αφορούν πολλούς τομείς, όπως είναι, μεταξύ άλλων, το περιβάλλον, η ενέργεια, οι μεταφορές και η αλιεία. Συμμετέχει ενεργώς εδώ και χρόνια στη συνεργασία για την Αρκτική, και ιδιαίτερα στην κοινή πολιτική για τη Βόρεια Διάσταση με τη Ρωσία, τη Νορβηγία, την Ισλανδία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, και στο Ευρώ-Αρκτικό Συμβούλιο της Θάλασσας του Μπάρεντς. Η ΕΕ αποτελεί έναν εκ των σημαντικότερων συνεισφερόντων στην έρευνα που αφορά την Αρκτική: από το 2002 δεσμεύτηκε από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ποσό ύψους 200 εκατ. ευρώ πέραν των επιμέρους εισφορών των κρατών μελών. Πρόσφατα και τρέχοντα προγράμματα ασχολούνται με ποικίλα θέματα με στόχο να διαμορφωθεί πλήρης εικόνα του μεταβαλλόμενου τοπίου της Αρκτικής. Ένας τομέας της έρευνας αφορά τις επιπτώσεις που έχει η κλιματική αλλαγή στο οικοσύστημα της περιοχής και σε βασικούς οικονομικούς κλάδους. Σε άλλα έργα μελετάται η εξέλιξη της παγοκάλυψης, των παγετώνων και των στρωμάτων πάγου της Αρκτικής Θάλασσας, ιδίως η επιρροή της τήξης τους στη στάθμη της θάλασσας.

  Για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία του περιβάλλοντος έχει αποφασισθεί μία συγκεκριμένη πολιτική που περιλαμβάνει τα εξής :
·      Η ΕΕ έχει ήδη δεσμευτεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% έως το 2030 και κατά 80% έως το 2050, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.
·      Η ΕΕ είναι πρόθυμη να συνεργασθεί με τα κράτη της Αρκτικής, τους τοπικούς πληθυσμούς και τις αυτόχθονες κοινότητες, καθώς και τα συναφή διεθνή φόρουμ, με στόχο να διαμορφωθεί μια φιλόδοξη ατζέντα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή για την περιοχή της Αρκτικής.
·      Η ΕΕ θα συμβάλλει σε μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών του μαύρου άνθρακα και μεθανίου.
·      Διατήρηση του προγράμματος << ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ 2020>> με χρηματοδότηση ύψους 40 εκατ. Ευρώ.
·      Ανάπτυξη ευρωπαϊκού προγράμματος για την έρευνα στους πόλους από 22 κορυφαία ευρωπαϊκά ιδρύματα.
·      Η ΕΕ θα ενθαρρύνει την εφαρμογή διεθνών περιβαλλοντικών ερευνών.
·      Η ΕΕ θα στηρίξει τη διακρατική πρόσβαση σε ερευνητικές υποδομές στην Αρκτική και σε ανοικτούς πόρους δεδομένων. Το διαστημικό πρόγραμμα Copernicus της ΕΕ θα στηρίξει τη διεθνή έρευνα για την κλιματική αλλαγή στην Αρκτική.
·      Οι ρύποι και τα βαρέα μέταλλα που μολύνουν σήμερα τον τροφικό ιστό της Αρκτικής θα πρέπει να εξαλειφθούν σταδιακά έως το 2020.
·      Στο πλαίσιο της βιώσιμης διαχείρισης του Αρκτικού Ωκεανού, η ΕΕ υποστηρίζει τη δημιουργία ενός δικτύου προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών στην Αρκτική.
Εντούτοις, το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής επηρεάζει άμεσα τα κράτη του Αρκτικού κύκλου και έμμεσα τις υπόλοιπες χώρες του πλανήτη (και κατά συνέπεια και τις χώρες της ΕΕ) με σοβαρές οικονομικές, εμπορικές, γεωγραφικές και κατ’ επέκταση και πολιτικές συνέπειες. Συνεπώς, για την αντιμετώπιση αυτού του καταστροφικού φαινομένου η ΕΕ έχει θεσπίσει τους παραπάνω τρόπους και μέτρα αντιμετώπισης με στόχο πρωτίστως τον περιορισμό του και δευτερευόντως την εξάλειψη του.
 _____________________________________
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
·      Ύπατη Εκπρόσωπος και Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Βρυξέλλες.(27 Απριλίου 2016
).  Μια ολοκληρωμένη πολιτική της ΕΕ για την Αρκτική – Συχνές Ερωτήσεις.
file:///C:/Users/Lila/Downloads/MEMO-16-1540_EL-1.pdf.
·      Τσάλτας Γ., Μαυρογένης Σ., Μπούρτζης Τ., Ροδοθεάτος Γ. (2011).Η Γεωγραφία στις Διεθνείς Σπουδές  : Μία Γεωγραφική Προσέγγιση της Σύγχρονης Διεθνούς Κοινότητας. AΘΗΝΑ: Ι. ΣΙΔΕΡΗΣ.
·      Naftemporiki.gr. (02.01.2016) . Βόρειος Πόλος : Ασυνήθιστα υψηλό άλμα θερμοκρασίας  35 βαθμών Κελσίου. http://www.naftemporiki.gr/story/1049063/boreios-polos-asunithista-upsilo-alma-thermokrasias-35-bathmon-kelsiou
·      European Commission. 08.06.2016. Arctic  : The changing Arctic Environment.                         http://ec.europa.eu/e nvironment/international_issues/arctic_en.htm

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *