Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική Επικαιρότητα

Τα επιχειρήματα της Συμφωνίας των Πρεσπών

γράφει ο Τάσος Κολυβάς

 

Η  Συμφωνία των Πρεσπών αναμφίβολα μονοπώλησε τον δημόσιο διάλογο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι συζητήσεις που προκάλεσε αφορούσαν το περιεχόμενο της Συμφωνίας, δηλαδή το εάν διασφαλίζει επαρκώς τα ελληνικά συμφέροντα και το εάν ήταν ευνοϊκή η συγκυρία για την επίλυση του Μακεδονικού  ζητήματος. Η Ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε, ότι είχε έρθει το πλήρωμα του χρόνου προκειμένου η Ελλάδα να επιλύσει ένα ζήτημα, το οποίο ήταν αδιέξοδο για την εξωτερική της πολιτική. Για πρώτη φορά, η γείτονα χώρα επιθυμούσε την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης με την Ελλάδα. Το γεγονός αυτό παρουσιάστηκε ως μία «ιστορική ευκαιρία», την οποία η Ελλάδα θα έπρεπε να αδράξει. Η μείζονα αντιπολίτευση ωστόσο, είχε την ακριβώς αντίθετη άποψη, εφόσον χαρακτήρισε την συμφωνία ως «επιζήμια για τα εθνικά συμφέροντα».  Όλο αυτό το διάστημα σε κάθε εκφάνση του δημοσίου βίου διατυπώθηκαν πολλά επιχειρήματα. Τα περισσότερα ήταν ιστορικά, κανονιστικά ή αφορούσαν την πολιτική της επικοινωνίας. Για παράδειγμα τις ατυχείς δηλώσεις των πολιτικών. Τα επιχειρήματα αυτά δεν εστίαζαν στην ουσία του προβλήματος. Ο στόχος του άρθρου αυτού λοιπόν είναι να διακρίνει τα ουσιώδη από τα επουσιώδη επιχειρήματα και να τα αξιολογήσει.

Οι εισηγητές της Συμφωνίας των Πρεσπών διατύπωσαν το επιχείρημα της διεθνούς έννομης τάξης. Σύμφωνα με το επιχείρημα αυτό, ο χάρτης των Ηνωμένων Εθνών προβλέπει για όλα τα κράτη το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού. Για τον λόγο αυτό τα δύο τρίτα των Ηνωμένων Εθνών αναγνώριζαν την γείτονα χώρα ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας».  Επιπλέον, η Ελλάδα το 1995 σύναψε  μαζί της την Ενδιάμεση Συμφωνία, η οποία προέβλεπε στο άρθρο 11, παράγραφος 1, ότι δεν θα την εμπόδιζε να γίνει μέλος σε όλους τους Διεθνείς οργανισμούς. Η κυβέρνηση Καραμανλή, ωστόσο έπραξε το αντίθετο το 2008 στην Σύνοδο του Βουκουρεστίου, όταν απείλησε ότι θα κάνει χρήση του δικαιώματος της αρνησικυρίας. Η γείτονα χώρα προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο καταδίκασε την Ελλάδα για την παραβίαση της Συμφωνίας. Εάν η Ελλάδα καταδικάζοταν και δεύτερη φορά, τότε τα Ηνωμένα Έθνη θα αποφάσιζαν για την ονομασία της γείτονοςχώρας και θα την ονόμαζαν «Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Το δεύτερο επιχείρημα προβάλλει την γείτονα χώρα ως «buffer state», δηλαδή ως ένα κράτος που απορροφά για λογαριασμό της Ελλάδος κάθε γεωπολιτικό κραδασμό στα Δυτικά Βαλκάνια. Κατά συνέπεια, η επιβίωση του κράτους αυτού συμφέρει την Ελλάδα. Το επιχείρημα αυτό πραγματεύεται δύο σενάρια: την διάλυση της γείτονος χώρας από μία σύρραξη ανάμεσα στους Σλάβους και τους Αλβανούς ή το να περάσει στην σφαίρα επιρροής των Ρώσων. Στην πρώτη περίπτωση, η διάλυση της γείτονος χώρας θα προκαλέσει συγκρούσεις ανάμεσα στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, εφόσον θα διεκδικήσουν τα εδάφη της, όπως άλλωστε απέδειξε και η εμπειρία των πολέμων της Γιουγκοσλαβίας.  Το δεύτερο σενάριο είναι ακόμη πιο δυσοίωνο, εφόσον η Ελλάδα θα έχει στα βόρεια σύνορα της ένα κράτος δορυφόρο της Ρωσίας. Ο πάγιος στόχος της είναι να αποκτήσει πρόσβαση στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία ενώνει τρείς ηπείρους: Ευρώπη, Αφρική, Ασία. Συνεπώς θα εγκυμονεί ο κίνδυνος η Ρωσία να επιχειρήσει την κάθοδο της στο Αιγαίο. Το επιχείρημα αυτό είναι πολύ εύστοχο. Εάν η Ελλάδα δεν ενέτασσε την γείτονα χώρα στις ΕυρωΑτλαντικές δομές ασφαλείας ενδεχόμενως να ήταν περικυκλωμένη στο μέλλον από εχθρούς.

Το μόνο ουσιαστικό επιχείρημα εναντίον της Συμφωνίας των Πρεσπών το διατύπωσε ο καθηγητής οικονομικής γεωγραφίας, Ιωάννης Μάζης, ο οποίος υποστηρίζει ότι πίσω από την Συμφωνία των Πρεσπών δεν κρύβεται η Αμερική, αλλά η Γερμανία. Ο στόχος της Γερμανίας είναι να δημιουργήσει έναν ενεργειακό διάδρομο, ο οποίος δεν θα βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Αμερικής. Ο διάδρομος αυτός θα ενώνει το Ρότερνταμ με την διώρυγα του Σουέζ. Για να επιτύχειτον στόχο της πρέπει να εντάξει στην Ευρωπαϊκή Ένωση την Σερβία και την γείτονα χώρα. Εκμεταλλευόμενη στο μέλλον τις διατάξεις της Συμφωνίας των Πρεσπών θα κάνει εργαλείο της τον αλυτρωτισμό της γείτονος χώρας προκειμένου να μετατρέψει σε ουδέτερη ζώνη την Ελληνική Μακεδονία. Όλο αυτό θα γίνει με την δικαιολογία ότι τα δικαιώματα της «Μακεδονικής μειονότητας» παραβιάζονται. Αυτό το επιχείρημα είναι πολύπλοκο κι ενδεχομένως να έχει πολλά λογικά άλματα, αλλά τεκμηριώνεται από την σκοπιά της οικονομικής γεωγραφίας.

Πηγές:

Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας – Οι γεωσταρτηγικές και πολιτικές συνιστώσες της Συμφωνίας Ελλάδας – Σκοπίων, Huffington Post,23/6/2018, διαθέσιμο σε:(https://www.huffingtonpost.gr/entry/oi-yeostrateyikes-kai-politikes-senistoses-tes-semfonias-elladas-skopion_gr_5b2d5814e4b0040e2742d7e5 )

Μίκα Κοντορούση – Καταδίκη Ελλάδας για βέτο σε Σκόπια, News 24/7, 5/12/2011, διαθέσιμο σε: (https://www.news247.gr/kosmos/katadiki-elladas-gia-to-veto-se-skopia.6132925.html)

Γιώργος Μάζης – Όλη η αλήθεια για την Συμφωνία των Πρεσπών – Γιατί οι ξένοι θέλουν τώρα λύση στο Μακεδονικό, In.gr, 29/9/2018, τελευταία επίσκεψη: 12/6/2019, διαθέσιμο σε: (https://www.in.gr/2018/09/29/politics/diplomatia/oli-alitheia-gia-ti-symfonia-ton-prespon-giati-oi-ksenoi-theloun-tora-lysi-sto-makedoniko-pinakes-xartes/)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *