Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική Επικαιρότητα

Στην παγίδα του Αφρίν… Ο Ερντογάν, οι λόγοι της εισβολής και η στάση ΗΠΑ και Ρωσίας

 γράφει ο Γιάννης Κουτρουμπής
Πριν από περίπου δύο μήνες η Τουρκία, συνεχίζοντας την παραβίαση των κανόνων του διεθνούς δικαίου και χωρίς να διαθέτει δικαιώματα επέμβασης, εισέβαλε στην βορειοδυτική Συρία. Ποιοι είναι οι λόγοι της εισβολής και ποια η στάση των ΗΠΑ και της Ρωσίας ως προς την επέμβαση.


Με πρόσχημα την μάχη για την εξάλειψη της τρομοκρατίας ο Πρόεδρος Ερντογάν διέταξε την εισβολή στο Αφρίν μη έχοντας κανένα δικαίωμα επέμβασης. Η τουρκική επιχείρηση με την ειρωνική ονομασία «Κλάδος Ελαίας» αποσκοπεί στην εκδίωξη των Κουρδικών πολιτοφυλακών από τη μεθόριο καθώς η Άγκυρα φοβάται το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας αυτόνομη κουρδικής οντότητας στο έδαφος της Συρίας με τη δυνατότητα διασύνδεσης της με το κουρδικό στοιχείο της τουρκικής επικράτειας.

Η αλήθεια είναι πως μετά το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία που έγινε στο Ιράκ, οι διεθνείς παράγοντες γνώριζαν πως η Τουρκία δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια, και επέλεξαν τη Συρία προκειμένου να αποκόψουν οποιαδήποτε ευκαιρία δημιουργίας κουρδικού κρατιδίου μέσα στη Συρία.

Από την άλλη πλευρά, η εισβολή αυτή στη Συρία έχει προκαλέσει πολλές ανθρώπινες απώλειες στην Τουρκία, πράγμα που έπρεπε να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την συνέχιση της επιχείρησης, ιδιαίτερα μετά την προσωρινή εκεχειρία που έχει αποφασίσει το Συμβούλιο Ασφαλείας, όπου θα περίμενε κανείς από τον Τούρκο ηγέτη με πρόσχημα το ψήφισμα του ΟΗΕ να σταματήσει τις εχθροπραξίες.


Η σημασία της επέμβασης για την Τουρκία
Πριν από λίγο καιρό ο Ερντογάν είχε προειδοποιήσει πως μπορεί να έρθουν ξαφνικά μία νύχτα, ενώ τούρκοι αξιωματούχοι μιλούσαν για το ότι θα αντιμετωπίσουν τους Κούρδους μαχητές στην συριακή πόλη Αφρίν, οπότε όταν η Τουρκία ξεκίνησε εν τέλει μια εισβολή, κανένας δεν ξαφνιάστηκε.
Πρόκειται για τη δεύτερη μεγάλη εισβολή της Άγκυρας στη Συρία, αλλά την πρώτη στην οποία ο τουρκικός στρατός αντιμετωπίζει τους Κούρδους της Συρίας. Οι Κούρδοι άρχισαν σταδιακά να αποκτούν τον έλεγχο της Βόρειας Συρίας από το 2012 και έχουν δημιουργήσει εκεί τα δικά τους αυτοδιοικούμενα καντόνια.
Η Αφρίν βρίσκεται στο δυτικό άκρο της κουρδικής περιοχής στη Συρία, αλλά είναι απομονωμένη από την υπόλοιπη ζώνη που ελέγχεται από τους Κούρδους, και που έχει απελευθερωθεί από το Ισλαμικό Κράτος από το 2014. Η Άγκυρα έχει στόχο να δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας βάθους 30 χλμ εκεί και στο τέλος να συνδέσει αυτή τη ζώνη με την περιοχή Γιαραμπλούς-Αζίζ, την οποία ελέγχει ήδη ο τουρκικός στρατός από το τέλος του 2016.
Στη διάρκεια της ειρήνης, η μικρή περιοχή ίσως να μην είχε μεγάλη γεωπολιτική σημασία για κανέναν. Αλλά τώρα η Αφρίν έχει ήδη ανακύψει ως ένας πολιτικός κόμπος που συνδέεται με τα τουρκικά, ρωσικά και αμερικανικά συμφέροντα, όλα με ανταγωνιστικά σχέδια για το μέλλον της Συρίας.

Η στάση των Κούρδων
Στο στρατόπεδο των Κούρδων της Συρίας η εισβολή του Ερντογάν στην Αφρίν δεν έφερε καμία έκπληξη. Οι Δυνάμεις Προστασίας του Λαού (YPG) έχουν προετοιμαστεί για μια πιθανή τουρκική επίθεση εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο, ενώ το γεγονός πως ο τουρκικός στρατός μέχρι τώρα χρησιμοποιούσε πολεμικά αεροσκάφη για να βομβαρδίσει στόχους από πολύ υψηλά, δημιουργούσε τεράστιο πρόβλημα στο YPG.

Ωστόσο, το YPG δίνει μεγάλη σημασία στην πόλη Αφρίν, καθώς θεωρεί πως εάν ο τουρκικός στρατός καταφέρει να τους νικήσει στην Αφρίν, τότε θα προσπαθήσει να κάνει το ίδιο και σε άλλες περιοχές κατά μήκος της Βόρειας Συρίας. Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο το YPG μπορεί να φτάσει σε ακραίες εκδηλώσεις για να αποτρέψει την περιοχή να παραδοθεί στην Τουρκία.
Οι προσπάθειες των τουρκικών και φιλο-τουρκικών οργανώσεων να καταλάβουν εδάφη από την YPG είχαν μέχρι στιγμής μικρές επιτυχίες. Η ηγεσία της YPG εκτιμά ότι ο χρόνος είναι στο πλευρό τους και όσο περισσότερο διαρκεί η τουρκική επίθεση, τόσες περισσότερες πιθανότητες θα έχουν να προκαλέσουν τους Τούρκους στρατιώτες στο έδαφος και να κινητοποιήσουν τις κουρδικές ομάδες στη Συρία και πέραν αυτής. Βασικός λόγος που η Τουρκία επέλεξε το Άφριν είναι ότι η περιοχή βρίσκεται εκτός της συμφωνίας συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
«Πράσινο φως» από Ρωσία
Ως γνωστόν η πόλη Αφρίν στην οποία διεξάγεται η εισβολή της Τουρκίας, είναι ένα από τα ρωσικά «προτεκτοράτα» στην περιοχή της Συρίας, ενώ από ότι φαίνεται έχει δοθεί το πράσινο φως από την Ρωσία στην Τουρκία προκειμένου να διεξάγει την εισβολή αυτή.
Η απόφαση της Ρωσίας να δώσει πράσινο φως στον Erdogan για την Αφρίν, πιθανώς έχει να κάνει περισσότερο με το να αποκτήσει παραχωρήσεις για τη διαδικασία στην Αστάνα -όπως τη συναίνεση της Άγκυρας για την προώθηση των συριακών δυνάμεων στο Ιντίλμπ- παρά με οποιαδήποτε πραγματική αίσθηση μιας κουρδικής απειλής.
Οι Ρώσοι επίσης γνωρίζουν ότι μια παρατεταμένη αντιπαράθεση Τουρκίας-Κούρδων, θα κρατούσε πιο αφοσιωμένη την Άγκυρα στη Μόσχα και θα υποχρέωνε τους Κούρδους της Συρίας να αποδεχθούν μια πολιτική διευθέτηση με το καθεστώς του Assad, χωρίς οι Κούρδοι να μπορούν να διεκδικήσουν πολλά πράγματα στο νέο καθεστώς της Συρίας.

Στα «μαχαίρια» Τουρκία – ΗΠΑ
Η τουρκική επιχείρηση στην Αφρίν έχει χειροτερέψει ακόμα περισσότερο τις ήδη τεταμένες σχέσεις της Άγκυρας με την Ουάσιγκτον, η οποία υποστηρίζει της κουρδικές Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), ως πολύτιμους συμμάχους στον αγώνα κατά του «Ισλαμικού Κράτους».
Η κόντρα των δύο νατοϊκών συμμάχων κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μετωπική αν η Άγκυρα προελάσει, όπως έχει απειλήσει, προς μια άλλη ελεγχόμενη από τους Κούρδους πόλη, περίπου 100 χλμ ανατολικά της Αφρίν, τη Μανμπίτζ.
Η Τουρκία προειδοποίησε τις ΗΠΑ, που διαθέτουν δυνάμεις εκεί, να μην μπουν στη μέση, αλλά η Ουάσιγκτον δεν σκοπεύει να αποσύρει τις δυνάμεις της και μάλιστα δύο Αμερικανοί υψηλόβαθμοι αξιωματικοί επισκέφθηκαν την περασμένη εβδομάδα τη Μανμπίτζ για να στείλουν το μήνυμα στον Τούρκο πρόεδρο.

Παράλληλα οι Αμερικανοί προειδοποίησαν την Τουρκία ότι η επιχείρησή της στην Αφρίν απειλεί να θεριέψει την ανθρωπιστική κρίση στη Συρία και ειδικά σε μια από τις ελάχιστες περιοχές της χώρας που παρέμεινε σχετικά σταθερά στα επτά χρόνια που διαρκεί ο εμφύλιος.
Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *