Loading...
Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική Επικαιρότητα

Συγκρούσεις στη Κεντροαφρικανική Δημοκρατία: ποιες είναι οι κύριες δυνάμεις αυτών των συγκρούσεων;

Γράφει η Αντιγόνη Γαλανάκη

Αν και η παρούσα ειδησεογραφική, επιστημονική και ακαδημαϊκή βιβλιογραφία ασχολείται σε μεγάλο βαθμό με τον πόλεμο, που ασκείται από τη Ρωσία στην Ουκρανία, δεν πρέπει να ξεχνάμε, πως υπάρχουν και άλλες συγκρούσεις και διαμάχες σε διεθνές επίπεδο, που πρέπει να μας απασχολούν. Ορισμένες από αυτές τις διαμάχες διεξάγονται στη Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Η παρούσα ανάλυση αναφέρεται στις συγκρούσεις, που επικρατούν στη συγκεκριμένη χώρα, ενώ παρουσιάζεται και μια μικρή ιστορική αναδρομή, που εξηγεί τη πρόκληση των αρχικών διαμαχών. Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί, πως το παρόν κείμενο αναφέρεται κυρίως στις κύριες παρατάξεις των εμφυλίων συγκρούσεων και αποσκοπεί στη συνοπτική παρουσίαση των καταστάσεων, που επικρατούν σε αυτή τη χώρα και τις δυνάμεις που προωθούν την ύπαρξη αυτών των διαμαχών.

Αρχικά, πρέπει να τονιστεί πως σήμερα η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία είναι μια ιδιαιτέρως αδύναμη χώρα˙ σύμφωνα με την Καλαντζή «είναι μια από τις φτωχότερες και πιο εύθραυστες χώρες στον κόσμο, λόγω των κρίσεων που αντιμετωπίζει […] Οι θεσμοί της είναι αδύναμοι, οι πολίτες έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, οι υποδομές είναι ανεπαρκείς, ενώ η βία με βάση το φύλο είναι ευρέως διαδεδομένη. Ο πληθυσμός της υποφέρει από χρόνιο υποσιτισμό, ενώ ο μέσος όρος ζωής δεν ξεπερνάει τα 53 έτη» (Καλαντζή, 2022). Επομένως, η παρούσα κατάσταση της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας είναι ιδιαιτέρως κρίσιμη σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο.

Τι συμβαίνει, όμως, με τις συγκρούσεις εκεί; Ποιες είναι οι κύριες δυνάμεις, που τις προωθούν; Και ποιες είναι πολιτικές αλλαγές, που έχουν προκαλέσει όλα αυτά τα χρόνια;

Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία «βρίσκεται σε μια κατάσταση «σιωπηλής αγωνίας» από το 1960, όταν ανεξαρτητοποιήθηκε από τη Γαλλία […] τον Δεκέμβριο του 2012, […] η συμμαχία Seleka πυροδότησε μια επίθεση στη πρωτεύουσα της χώρας, που είχε ως αντίκτυπο μια καμένη χώρα γεμάτη φόνους, βιασμούς και λεηλασίες. Σε λιγότερο από ένα μήνα, ο συνασπισμός των ανταρτών έφτασε στις πύλες του Μπανγκούι και ανάγκασε τον πρώην πρόεδρο François Bozizé, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα το 2003, να υπογράψει μια ειρηνευτική συμφωνία, που τον υποχρέωνε να συμμαχήσει με τη Seleka»[1](Vavouras, 2019). Επομένως, γίνεται φανερό, πως οι συγκρούσεις στη Κεντροαφρικανική Δημοκρατία έχουν ήδη ξεκινήσει από το 2012 εξαιτίας μιας επανάστασης της συμμαχίαςSeleka, η οποία υποχρέωσε τον πρόεδρο της χώρας να συνεργαστεί με την συγκεκριμένη ομάδα επαναστατών. 

Ωστόσο, λίγο καιρό μετά, η συμμαχία Selekaπροκάλεσε την απομάκρυνση του προέδρου Bozizé από την εξουσία της χώρας και την ανάληψη της εξουσίας από τον Djotodia. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Lewis,«υπό την ηγεσία του Djotodia, η Seleka, μια κυρίως μουσουλμανική συμμαχία επαναστατών από τις βόρειες περιοχές της χώρας, ανέτρεψε τον Bozizé το 2013. Στη συνέχεια, η Seleka ξεκίνησε μια σειρά λεηλασιών και δολοφονιών στην πρωτεύουσα, στοχεύοντας συγκεκριμένα περιοχές όπου ζούσαν άνθρωποι, που υποστήριζαν την κυβέρνηση του Bozizé. […] Κατά τη σύντομη περίοδο εξουσίας του Djotodia, η χώρα μετατράπηκε σε ένα χάος, οι επιπτώσεις του οποίου υφίστανται έως σήμερα. Όταν ο Djotodia έφυγε από την εξουσία το 2014, άφησε πίσω του μια χώρα ερειπωμένη»[2](Lewis, 2020).

Βέβαια, σε αυτό το σημείο αξίζει να τονιστεί πως, οι πράξεις της Seleka, προκάλεσαν  εκτός από την ανατροπή του Προέδρου της χώρας και την δημιουργία μιας ακόμη συμμαχίας επαναστατών, που εναντιώνονταν στις πράξεις τηςSeleka. Ειδικότερα, «το 2013 […] μια διαφορετική παραστρατιωτική ομάδα είχε κινητοποιηθεί εναντίον της Seleka. Τα μέλη αυτής της ομάδας, που είχε το όνομα anti- Balaka, αναφερόντουσαν στις διαμαρτυρίες τους στην έννοια της θρησκείας και της ξενιτιάς»[3] (Lombard& Batianga – Kinzi, 2015).Επομένως, γίνεται φανερό πως, και το θρησκευτικό στοιχείο εμπλέκεται στην άσκηση αυτών των συγκρούσεων.

«Οι Anti –Balaka είχαν ισχυρά ερείσματα στα κεντρικά και νότια της χώρας, όπου οι χριστιανικοί πληθυσμοί είναι επικρατέστεροι. Είναι εμφανές, επομένως, πως η σύγκρουση πήρε και μια θρησκευτική χροιά. Και οι δύο παρατάξεις, με έντονο τον θρησκευτικό φανατισμό, προχώρησαν σε εγκλήματα έναντι των αλλόθρησκων πληθυσμών. Η κλιμάκωση που υπήρξε ανάμεσα στις δύο αυτές ομάδες οδήγησε τον Djotodia σε παραίτηση, δίνοντας τη θέση του σε υπηρεσιακό Πρόεδρο, μέχρι τη διεξαγωγή εκλογών. H διαμάχη, ανάμεσα σε αυτές τις παρατάξεις, χαρακτηρίζει την τελευταία δεκαετία στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.» (Σπυριδάκης, 2022).

Επιπλέον, πρέπει να αναφερθεί πως, εκτός από αυτές τις δυνάμεις, στις παρατάξεις άρχισαν να εμπλέκεται και ο Συνασπισμός Πατριωτών για την Αλλαγή (CPC). Ειδικότερα, «στα τέλη του 2020, ο Bozizé δημιούργησε τον Συνασπισμό Πατριωτών για την Αλλαγή (CPC), ένα ετερογενή συνασπισμό, που αποτελείται από άτομα με ιδεολογίες της ομάδας Seleka και anti- balaka, και επιτέθηκε στο Μπανγκούι. […] Στις αρχές του 2023, οι αντάρτες του συγκεκριμένου συνασπισμού επιτέθηκαν σε κυβερνητικές δυνάμεις της ενδοχώρας και ξεκίνησαν τρεις μεγάλες επιθέσεις»[4](Picco, 2023).

Συμπερασματικά, οι συγκρούσεις που επικρατούν στη Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως έντονες εμφύλιες αντιδράσεις ενάντια στην εκάστοτε εξουσία. Βέβαια, πρέπει να ληφθεί υπόψη πως, αυτές οι συγκρούσεις, που μαίνονται έως και σήμερα, αποτελούν σημαντικό πρόβλημα για την χώρα, καθώς από αυτές τις συγκρούσεις επηρεάζονται, όπως είναι προφανές, σε σημαντικό βαθμό η οικονομία και κυρίως η κοινωνία και οι πολίτες της χώρας.

Βιβλιογραφία:

Καλαντζή, Κ. (2022). ΑΦΡΙΚΗ… Ο ΝΕΟΣ ΓΙΓΑΝΤΑΣ. DioneLib. Διαθέσιμο σε: https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/14791

Vavouras, N. (2019). The Politics of Terrorism in the African Continent. An analysis on the Central African Republic civil war and the intervention of EUFOR RCA in order to provide temporary support in achieving a safe and secure environment in the Bangui area, with a view to handing over to African partners. ΙΚΕΕ / Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης – Βιβλιοθήκη. Διαθέσιμο σε: http://ikee.lib.auth.gr/record/305563?ln=el

Lewis, M. (2020). Djotodia Returns to the Central African Republic. Former President’s Time Marked by Anarchy, Misrule, and Abuse. Human Rights Watch. Διαθέσιμο σε: https://www.hrw.org/news/2020/01/15/djotodia-returns-central-african-republic

Lombard, L. &Batianga – Kinzi, S. (2015). Violence, Popular Punishment, and War in the Central African Republic. AfricanAffairs, 114(454), 52-71. Διαθέσιμοσε: https://www.jstor.org/stable/pdf/43817412.pdf?casa_token=ROjh1cZEhpEAAAAA:5S-pby1wavAEMAd6r3rlkK4VAiIlxgUSi10IVVBLfhCxL841VX5KvM1NXMCgAkiYv9rQmH2Na5VVt0jL2dJhzrv4DhbqPmHwIPz71_iplIuLmCYCnk4

Picco, E. (2023). Ten Years After the Coup, Is the Central African Republic Facing Another Major Crisis? International Crisis Group. Διαθέσιμοσε: https://www.crisisgroup.org/africa/central-africa/central-african-republic/dix-ans-apres-le-coup-detat-la-republique

Σπυριδάκης, Δ. (2022). Εμφύλιος στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία: Μια πολυετής και πολύνεκρη σύρραξη. OfflinePost. Διαθέσιμο σε: https://www.offlinepost.gr/2022/05/07/emfylios-sti-kentroafrikaniki-dimok/

Πηγή εικόνας: https://a-z-animals.com/blog/flag-of-the-central-african-republic-history-meaning-and-symbolism/


[1]has lived in a “silent agony” since its independence from France in 1960 […] in December 2012, […] Seleka alliance triggered an offensive on the capital that left behind a scorched earth of murders, rapes and looting. Less than a month it was enough for the rebel coalition to arrive to the gates of Bangui and force former President François Bozizé, who himself seized power with a coup d’état in 2003, to sign a peace agreement that obliged him to cohabit with Seleka (Πρωτότυπο κείμενο – η παραπάνω μετάφραση στα ελληνικά έγινε από την Αντιγόνη Γαλανάκη στις 24/06/2023).

[2]Under Djotodia’s leadership, the Seleka, a mostly Muslim rebel coalition from the country’s north, ousted Bozizé in 2013. The Seleka then launched a looting and killing spree in the capital, specifically targeting areas where people close to Bozizé’s government lived. […] During Djotodia’s brief time as president, the country descended into a chaos that continues to have ramifications today. Whenhefledin 2014, he left behind account ryin ruins (Πρωτότυπο κείμενο – η παραπάνω μετάφραση στα ελληνικά έγινε από την Αντιγόνη Γαλανάκη στις 24/06/2023).

[3]in 2013 […] a diverse group of militias had mobilized against them. These fighters, who called themselves anti-Balaka, framed their grievances using the idioms of religion and foreignness (Πρωτότυπο κείμενο – η παραπάνω μετάφραση στα ελληνικά έγινε από την Αντιγόνη Γαλανάκη στις 24/06/2023).

[4]in late 2020, Bozizé created the Coalition of Patriots for Change (CPC), a heterogeneous coalition of ex-Seleka and anti-balaka elements, and attacked Bangui. […] In early 2023, CPC rebels launched a new offensive against government forces in the hinterland, starting with three major attacks (Πρωτότυπο κείμενο – η παραπάνω μετάφραση στα ελληνικά έγινε από την Αντιγόνη Γαλανάκη στις 24/06/2023).