Loading...
Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική Επικαιρότητα

Ο Αbiy Ahmed Ali και το Νόμπελ της Ειρήνης

Γράφει ο Τάσος Κολυβάς      

Αναμφίβολα οι απόψεις διίστανται όσον αφορά το βραβείο αυτό. Για κάποιους είναι μεγάλη αντίφαση η επίμονη αναζήτηση των ανθρώπων που αγωνίζονται για την διεθνή ειρήνη, ενώ αυτή δεν έχει παγιωθεί σε όλα τα κράτη της υφηλίου. Για κάποιους άλλους όμως το βραβείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, εφόσον τους υπενθυμίζει ότι υπάρχουν ακόμη λαμπρά παραδείγματα ανθρώπων. Ένα από αυτά είναι κι ο Abiy Ahmed Ali, ο πρωθυπουργός της Αιθιοπίας στον οποίο η Νορβηγική Ακαδημία απένειμε φέτος το Νόμπελ της Ειρήνης. Ο Abiy ανέλαβε πρωτοβουλίες προκειμένου να εδραιώσει την σταθερότητα τόσο στο Κέρας της Αφρικής όσο και στην χώρα του. Ο σκοπός του άρθρου αυτού λοιπόν είναι να αναδείξει το έργο του και τον αντίκυπο που είχε.

            Ο Abiy έληξε την πολύχρονη σύγκρουση της Αιθιοπίας με την Ερυθραία, οι οποίες ερίζανε για το ποιά θα κυριαρχούσε στην πόλη Badme. Η πόλη αυτή δεν είχε καμία στρατηγική σημασία, συναισθηματική αξία ή πολύτιμους φυσικούς πόρους. (Underwood, 2018) Ωστόσο τα δύο κράτη επιθυμούσαν να κυριαρχήσουν σε αυτήν επειδή βρίσκεται στα σύνορα τους κι επειδή θεωρούσαν ότι με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίζανε την ακεραιότητα τους. Ο φόβος τους για τα σύνορα δεν ήταν αβάσιμος, εφόσον η Ιταλία κι η Αιθιοπία τα είχαν καθορίσει με ασαφή τρόπο στην Συνθήκη του 1902. (Fisher, 1999)Όταν λοιπόν η Ερυθραία έγινε ανεξάρτητο κράτος το 1993 επανήλθε το πρόβλημα κι η Συνθήκη αυτή αποτέλεσε την πηγή των αντιπαραθέσεων. Το 1998 και τα δύο κράτη διακήρυξαν την κυριαρχία τους στην εν λόγω περιοχή. Για τον λόγο αυτό, η Ερυθραία έστειλε στρατό στην Badme προκειμένου να την καταλάβει κι η απάντηση δεν άργησε να έρθει από την Αιθιοπία. Έναν χρόνο αργότερα η κατάσταση είχε ξεφύγει και είχε οδηγηθεί σε  ολοκληρωτικό πόλεμο. Το 2000 ύστερα από την παρέμβαση των Ηνωμένων Εθνών έγινε συμφωνία εκεχειρίας και συγκροτήθηκε μία επιτροπή στην οποία θα γίνονταν διαπραγματεύσεις για να καθοριστούν εκ νέου τα σύνορα. Το 2002 η Badme δόθηκε στην Ερυθραία, γεγονός που έκανε την Αιθιοπία να ζητήσει περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Η Ερυθραία απάντησε ότι θα δεχόταν το αίτημα εάν της δινόταν πρώτα η Badme, δηλαδή εάν ο στρατός της Αιθιοπίας αποχωρούσε από αυτήν. Όπως γίνεται αντιληπτό κανένα από τα δύο κράτη δεν απέσυρε τον στρατό του από την Badme. Το 2018 ο Abiy έγινε πρωθυπουργός της Αιθιοπίας και αποφάσισε να δώσει την Badme στην Ερυθραία, επιδιώκοντας την αναθέρμανση των σχέσεων. (Underwood, 2018) Φυσικά αυτή η κίνηση δεν ήταν ανιδιοτελής, εφόσον τα δύο κράτη έχουν έναν κοινό εχθρό, την οργάνωση «Tigray People’s Liberation Front». Η οργάνωση αυτή δημιουργήθηκε από μία φυλή, η οποία ζεί στην επαρχία Tigray της Αιθιοπίας.. Δεδομένου ότι η επαρχία αυτή βρίσκεται στα σύνορα Αιθιοπίας – Ερυθραίας, τα δύο κράτη ήθελαν να την διχοτομήσουν και να μοιραστούν τα εδάφη της. Συνεπώς η οργάνωση αυτή ήταν ένα από τα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις του 2000. (Bronwyn, 2018)

            Η Αιθιοπία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εδραίωση της σταθερότητας στο Κέρας της Αφρικής. Ο Abiy συνέβαλλε στο να διαπραγματευτεί το στρατιωτικό καθεστώς του Σουδάν με την αντιπολίτευση. Ο δικτάτορας Omar al-Basir κυβέρνησε το Σουδάν για 30 χρόνια μέχρι που το 2018 ξέσπασε η «επανάσταση του Σουδάν», η οποία αντιμετωπίστηκε με βιαίη καταστολή. Δεν προκαλεί καμία εντύπωση επομένως ότι η στρατιωτική ελίτ ανέτρεψε τον al-Basir. Η ανατροπή του ωστόσο δεν σήμαινε ότι η ειρήνη μεταξύ των στρατιωτικών και των πολιτών θα ήταν δεδομένη, εφόσον τα πάθη είχαν οξυνθεί. Ο Abiy συναντήθηκε και με τους ηγέτες του «Transitional Military Council» και με τους «Sudanese Professionals Association» και άκουσε τα αιτήματα των τελευταίων. (Hammond, 2019) Τελικά οι διαπραγματεύσεις όχι μόνο δεν έγιναν, αλλά κρίθηκαν κι επιτυχείς, με αποτέλεσμα η χώρα να αποκτήσει Σύνταγμα. (Abdelaziz, 2019) Μεταξύ άλλων, ο Abiy βοήθησε την Σομαλία και την Κένυα, το Τζιμπουτί και την Ερυθραία να αναθερμάνουν τις σχέσεις τους. Στην πρώτη περίπτωση τα δύο κράτη αντιδικούσαν για το ποιό θα έχει δικαιώματα στο κοίτασμα πετρελαίου και φυσικού αερίου που βρέθηκε στον Ινδικό Ωκεανό. (Mutambo, 2019) Στην δεύτερη περίπτωση είχε ξεσπάσει πόλεμος το 2008 για το ποιό από τα δύο κράτη είχε την κυριότητα στην περιοχή Dumeira. (Maasho, 2018) Τέλος ο Abiy συμμετείχε και στις προσπάθειες που έκαναν το Συμβούλιο Ασφαλείας, η Αφρικανική Ένωση κι η Διακυβερνητική Αρχή της Ανάπτυξης για να λήξει ο εμφύλιος πόλεμος που είχε ξεσπάσει στο Νότιο Σουδάν. (Anon., 2019)

            Όταν ο Abiy έγινε πρωθυπουργός της Αιθιοπίας προώθησε μεταρρυθμίσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το 2008 το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης απεφάνθη ότι η Ερυθραία είχε παραβιάσει τον διεθνή νόμο όταν έστειλε στρατό στην πολή Badme. Τότε πολλοί αντίπαλοι του κυβερνώντος κόμματος, του «Εthiopian People’s Revolutionary Democratic Front» φυλακίστηκαν με την κατηγορία της προδοσίας και της γενοκτονίας. Ο Abiy τους αποφυλάκισε. Επίσης έκανε νόμιμα κόμματα κάποιες οργανώσεις, οι οποίες θεωρούνταν τρομοκρατικές. Αυτή η κατηγορία σε πολλές περιπτώσεις δεν ήταν άδικη. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των Σομαλών αυτονομιστών από την επαρχία του Ogaden. Το Ogaden προσπαθούσε να κερδίσει την ανεξαρτησία του από το 1984. Συνεπώς ο Abiy τους έδωσε έναν σημαντικό λόγο να σταματήσουν να αγωνίζονται για αυτόν τον σκοπό, εφόσον ήταν προτιμότερο να απολαμβάνουν τη νόμιμη εκπροσώπηση στο κοινοβούλιο από το να λειτουργούν ως ένα αποσχιστικό κίνημα, το οποίο είναι καταδικαστέο από τον διεθνή νόμο. Επίσης έγιναν νόμιμες και άλλες οργανώσεις όπως το «Oromo Liberation Front» και το Ginbot 7. Αξίζει να αναφερθεί ότι το κόμμα του Abiy, το EPRDF είχε κερδίσει δύο εκλογικές αναμετρήσεις με αθέμιτο τρόπο το 2010 και το 2015. Το γεγονός αυτό οδήγησε το 2018 σε αντικυβερνητικές πορείες, οι οποίες κυριολεκτικά παρέλυσαν την χώρα. Ο Abiy κατάφερε να κατευνάσει τα πάθη, αφού έκανε ελεύθερα τα media, αποφυλάκισε δημοσιογράφους και τοποθέτησε εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών στο Ανώτατο Δικαστήριο, στην Επιτροπή των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και στην Επιτροπή για τις Εθνικές Εκλογές. Οι τελευταίες θα επέβλεπαν την ομαλή διεξαγωγή των εκλογών όταν οι συνθήκες θα κρίνονταν ευνοϊκές. (Lyons, 2019)

Πηγές:

  • Abdelaziz, K., 2019. Sudanese army and civilians seal interim power-sharing deal. Reuters, 17 August. Available at: https://www.reuters.com/article/us-sudan-politics/sudanese-army-and-civilians-seal-interim-power-sharing-deal-idUSKCN1V70AC [Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Anon., 2019. Global Conflict Tracker. [Ηλεκτρονικό]
    Available at: https://www.cfr.org/interactive/global-conflict-tracker/conflict/civil-war-south-sudan
    [
    Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Bronwyn, B., 2018. Ethiopia and Eritrea Have a Common Enemy. Foreign Policy, 12 July.  Available at: https://foreignpolicy.com/2018/07/12/ethiopia-and-eritrea-have-a-common-enemy-abiy-ahmed-isaias-afwerki-badme-peace-tplf-eprdf/ [Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Fisher, I., 1999. The World; Wherever That Town Is, Someone Will Die for It. The New York Times, 14 March.p. 16. Available at: https://www.nytimes.com/1999/03/14/weekinreview/the-world-wherever-that-town-is-someone-will-die-for-it.html [Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Hammond, J., 2019. Sudan conflict is Ethiopian peacemaker latest stop. The Defense Post, 11 June. Available at: https://thedefensepost.com/2019/06/11/sudan-conflict-abiy-ahmed/[Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Lyons, T., 2019. Abiy’s Nobel Achievements Are Real but Brittle. Foreign Policy, 12 October. Available at: https://foreignpolicy.com/2019/10/12/abiys-nobel-achievements-are-real-but-brittle/[Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Maasho, A., 2018. Djibouti, Eritrea agree to normalize ties strainde since 2008. Reuters, 6 September. Available at: https://www.reuters.com/article/us-eritrea-djibouti-politics/djibouti-eritrea-agree-to-normalize-ties-strained-since-2008-idUSKCN1LM2IM [Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Mutambo, A., 2019. Ethiopia’s Abiy steps up mediation in Kenya, Somalia sea row. The East African, 9 July. Available at: https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Ethiopia-s-Abiy-steps-up-mediation-in-Kenya–Somalia-sea-row-/4552908-5189392-10hwo8j/index.html[Πρόσβαση 1 December 2019].
  • Underwood, A., 2018. The sudden end of the Ethiopia-Eritrea war, explained. Vox, 31 July. Available at: https://www.vox.com/2018/7/31/17595988/ethiopia-eritrea-peace-abiy-ahmed[Πρόσβαση 1 December 2019].
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *